CFO Sözlüğü

Finans, değerleme, borçlanma, nakit yönetimi, işletme sermayesi, risk yönetimi ve makroekonomi alanlarında CFO’ların kullandığı temel kavramların Türkçe–İngilizce açıklamalı sözlüğü.

Bu kavram hangi CFO kararında kullanılır?

310 kavram

13 Haftalık Nakit Bütçesi

13-Week Cash Forecast

13 haftalık nakit bütçesi, tahsilatın, ödemelerin ve borç servisinin kayan haftalık nakit planıdır. Aylık kâr-zarar tablosunun ve bilanço rasyolarının görmediği çukuru gösterir.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Açık Pozisyon

Open Position

Açık pozisyon, korunmalar (hedge) ve doğal mahsuplardan sonra bir orana (kur veya faiz) hâlâ duyarlı net tutardır. Sıfır açık, sıfır risk değildir: baz, vade ve nakit zamanlaması kalır.

Hazine Ayrıntılı açıklama → WACC

Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti

Weighted Average Cost of Capital

Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC), hedef sermaye yapısındaki özkaynak ve borcun ağırlıklı maliyetidir. Firmaya serbest nakit akışı (FCFF) bu oranla indirgenir; faiz, FCFF içinde yeniden düşülmez.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama → L/C

Akreditif

Letter of Credit

Akreditif (L/C), bankanın belgeler karşılığında ödeme taahhüdüdür; teminat mektubu ise belirtilen yükümlülük yerine getirilmezse öder. Hiçbiri nakit kredi değildir, ancak ikisi de limiti ve kimi zaman nakit teminatı yer.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → ROA

Aktif Kârlılığı

Return on Assets

Aktif kârlılığı (ROA), net kârın ortalama toplam varlıklara oranıdır. Varlık tabanının muhasebe getirisidir; özkaynak kârlılığı (ROE) gibi sermaye yapısını ayırmaz.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Alacak Devir Hızı

Receivables Turnover

Alacak devir hızı, alacakların bir yılda kaç kez tahsil edildiğini gösterir. Alacak tahsil süresinin (DSO) tersidir. Yüksek devir hızlı tahsilat veya nakit ağırlıklı karışım demektir.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama → DSO

Alacak Tahsil Süresi

Days Sales Outstanding

Alacak tahsil süresi (DSO), satışların nakde dönüşmesinin ortalama gün sayısıdır. Ortalama ticari alacakların kredili satışlara oranının, dönemdeki gün sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Yaşlandırma dağılımı (ageing) bu tek ortalamanın içinde gizlenir.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Altman Z-Skoru

Altman Z-Score

Altman Z-skoru, birkaç bilanço ve kâr rasyosunu tek bir iflas skoruna sıkıştıran ampirik bir indekstir. Tarama aracıdır; Türkiye nakit ve enflasyon muhasebesinde evrensel bir eşik değildir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Amortisman

Depreciation

Amortisman (depreciation), maddi bir varlığın maliyetini faydalı ömrüne yayar. Nakit çıkışı değildir; FVÖK’ü (EBIT) ve vergi matrahını düşürür, FAVÖK’e (EBITDA) geri eklenir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Amortismanlı Kredi

Amortising Loan

Amortismanlı kredi, anaparayı vade boyunca taksitlerle (eşit anapara veya eşit taksit) geri öder. Dönem borç servisi, vade sonunda anapara (bullet) kredisine göre daha yüksektir; nihai vadedeki yığılma daha düşüktür.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Anapara Ödemesi

Principal Repayment

Anapara ödemesi, borç stokunu kesen nakit çıkışıdır. Gelir tablosu gideri değildir; finansman nakit akışında ve DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı) paydasında durur.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Ara katman finansmanı (mezzanine)

Mezzanine

Ara katman finansmanı (mezzanine), kıdemli borç ile özkaynak arasındaki hibrit katmandır. Talidir; çoğu kez nakitsiz faiz (PIK) veya varant (warrant) taşır. Nakit kuponu kıdemliden pahalı, özkaynaktan «daha disiplinli» görünür.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Artımsal Nakit Akışı

Incremental Cash Flow

Artımsal nakit akışı, firmanın proje varken eksi proje yokken nakit farkıdır. Tahakkuk kârı, dağıtılmış genel gider ve batık maliyet bu farkın yerini tutmaz.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Artırıcı Etki

Accretion

Artırıcı etki (accretion), işlemin pay başına kazancı (EPS) veya pay başına serbest nakit akışını (FCF) duran senaryonun üzerine çıkarmasıdır. Değer yaratımının vekili değildir; muhasebe kazancı nakdi ve yatırılan sermaye getirisi (ROIC) eşiğini atlayabilir.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Asgari likidite finansal taahhüdü

Minimum Liquidity Covenant

Asgari likidite finansal taahhüdü, kasa ve/veya çekilebilir taahhüdün tabanın altına inmemesini ister. İç asgari nakit politikasından ayrı bir yasal tabandır; daha dar olan bağlar.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Asgari Nakit

Minimum Cash

Asgari nakit (minimum cash), nakitin altına inmemesi gereken hazine tabanıdır. Günlük operasyonu, teminatı, finansal taahhütleri (covenants) ve bir şok yastığını karşılar - “sıfır nakit yeter” varsayımı değildir.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Aşırı büyüme ile nakit sıkışması (overtrading)

Overtrading

Aşırı büyüme ile nakit sıkışması (overtrading), satışların işletme sermayesinin ve nakit tamponunun taşıyabileceğinden hızlı büyümesidir. Kâr yükselirken nakit ve limitler daralır; ticari alacak ve stok şişer, borç ödeme süresi (DPO) uzatılır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Azami Kaldıraç

Maximum Leverage

Azami kaldıraç, politikanın veya kredi paketinin izin verdiği en yüksek net borç/FAVÖK (EBITDA) veya benzeri düzeyidir. Evrensel “doğru” bir kaldıraç değildir; stres ve refinansman penceresi belirler.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Azınlık İskontosu

Minority Discount

Azınlık iskontosu (minority discount), kontrol priminin tersidir: kontrol gücü olmayan bir pay, nakit ve stratejiyi yönlendiremediği için daha az değerdedir. Oran evrensel değildir; haklar, temettü ve şirketler hukuku koruması bunu belirler.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Azınlık Payı

Minority Interest

Azınlık payı, kontrolün sizde olmadığı (veya tam olmadığı) ortakların defter veya ekonomik hakkıdır. İşletme değeri (EV) ile özkaynak köprüsünde borç benzeri veya özkaynak benzeri sayılması fiyatı kaydırır.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Bağımsız Projeler

Independent Projects

Bağımsız projeler, birini kabul etmenin diğerinin nakitini veya kaynak kullanımını maddi olarak değiştirmediği işlerdir. Her biri kendi net bugünkü değer / iç verim oranı (NPV/IRR) süzgecinden geçer; tavan yoksa hepsi yapılabilir.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Bakım-İdame Yatırımı

Maintenance CapEx

Bakım-idame yatırımı (maintenance CapEx), mevcut kapasite ve güvenliği korumak için gereken sermaye harcamasıdır. Büyüme yaratmaz; FAVÖK (EBITDA) sürdürülebilir sayılmadan önce serbest nakit akışından (FCF) ve borç servisine açık nakit akışından (CFADS) düşülür.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → BE

Başabaş Noktası

Break-Even

Başabaş noktası, katkı payının sabit maliyeti tam karşıladığı hacim veya cirosudur. FVÖK’ün (EBIT) sıfır olduğu faaliyet noktasıdır; nakit başabaş hâlâ faiz, anapara ve bakım-idame nakitini ister.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Batık Maliyet

Sunk Cost

Batık maliyet, halihazırda harcanmış ve artık geri alınamayacak nakit veya taahhüttür. İleriye dönük net bugünkü değere (NPV) girmez; yalnızca kaçınılabilir nakit ve fırsat maliyeti girer.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Baz Riski

Basis Risk

Baz riski (basis risk), korunma aracının ve korunan kalemin zıt yönde birebir hareket etmemesidir. Vade, kalite, döviz çifti veya faiz tespit uyumsuzluğu, “korunuyoruz” derken açık bir tutar bırakır.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama → β

Beta

Beta (β), payın piyasa portföyüne olan sistematik duyarlılığıdır. Finansal varlık fiyatlama modelinde (CAPM) risk primi β × piyasa risk primidir (ERP). 1,0 piyasa ile birlikte hareket eder; kaldıraç betayı yükseltir.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Bilanço

Balance Sheet

Bilanço (balance sheet), belirli bir tarihte varlıkların, yükümlülüklerin ve özkaynakların stok görünümüdür. Dönem kârını ölçmez; birçok kalem tarihi maliyet ile gerçeğe uygun değerin karışımıdır.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Birleşik Kaldıraç

Combined Leverage

Birleşik kaldıraç, faaliyet kaldıracı ile finansal kaldıracın çarpımıdır: bir satış değişiminin net kâr / hisse başına kazanç (EPS) üzerindeki bileşik etkisidir. Her iki katman yüksekken küçük bir ciro sapması kârı ve finansal taahhütleri (covenant) birlikte vurur.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama → DCL

Birleşik Kaldıraç Derecesi

Degree of Combined Leverage

Birleşik kaldıraç derecesi (DCL), satıştaki yüzde değişime karşılık hisse başına kazançtaki (EPS) yüzde değişimdir. Faaliyet kaldıraç derecesi × finansal kaldıraç derecesine (DOL × DFL) veya katkı payının FVÖK eksi faize oranına eşittir.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Birleşme

Merger

Birleşme, iki şirketin yasal olarak tek bir varlıkta birleşmesidir. Satın almadan farkı, çoğu kez pay takası ve kontrolün paylaşılmasıdır; nakit çıkışı zorunlu değildir.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama → D/E

Borç / Özkaynak Oranı

Debt-to-Equity

Borç/özkaynak oranı (D/E), finansal borcun özkaynağa oranıdır. Stok kaldıraç ölçütüdür; brüt ile net, defter ile piyasa, sözleşmeye ve analize göre değişir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Borç Devir Hızı

Payables Turnover

Borç devir hızı, ticari borçların bir yılda kaç kez kapatıldığını gösterir. Borç ödeme süresinin (DPO) tersidir. Düşük devir uzun vade demektir - nakit rahatlığı veya tedarikçi stresi.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Borç Finansmanı

Debt Financing

Borç finansmanı, vadesi, kuponu ve finansal taahhütleri (covenant) olan dış sermayedir. Kalkan ve disiplin sağlar; maliyet nakit servis, teminat ve yitirilen esnekliktir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Borç güvenlik payı (headroom)

Debt Headroom

Borç güvenlik payı (debt headroom), mevcut paket ve nakit kapasitesi içinde hâlâ ne kadar borç çekilebileceğini gösterir. Kullanılmamış limit, finansal taahhüt (covenant) tavanı ve CFADS/DSCR tavanının en dar olanıdır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Borç Kapasitesi

Debt Capacity

Borç kapasitesi, nakit akışı, vade, teminat ve finansal taahhütler (covenant) veriyken taşınabilecek borç stoku - veya yıllık borç servisi - tutarıdır. Tek bir FAVÖK (EBITDA) çarpanı değildir; kredi verenin iştahı ve nakit akışının istikrarı tavanı kaydırır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Borç Maliyeti

Cost of Debt

Borç maliyeti (Kd), marjinal borcun vergi öncesi tüm maliyet (all-in) getirisidir. Tarihi kupon değildir; bugün borçlanmanın fiyatıdır. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) bu Kd’yi kullanır.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Borç Ödeme Gücü

Solvency

Borç ödeme gücü (solvency), varlıkların yükümlülükleri karşılayacak ekonomik değerde olmasıdır. Likiditeden farklı bir stok kavramıdır; nakit zamanlamasını çözmez.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama → DPO

Borç Ödeme Süresi

Days Payable Outstanding

Borç ödeme süresi (DPO), ticari borçların ortalama kaç gün açık kaldığını gösterir. Tedarikçi kredisinin vadesini ölçer; erken ödeme iskontolarını ve tedarik riskini tek bir sayıda gizler.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Borç Servisi

Debt Service

Borç servisi, dönemde ödenen nakit faiz artı anapara (ve sözleşmenin saydığı zorunlu ücretler) tutarıdır. Tahakkuk eden faiz nakit servis değildir; anapara gelir tablosunda görünmez.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama → DSCR

Borç Servisi Karşılama Oranı

Debt Service Coverage Ratio

DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı), aynı dönem için borç servisine açık nakit akışının (CFADS) toplam borç servisine bölünmesidir. Bu oran, faiz ve anaparanın nakit olarak karşılanabilme gücünü ölçer; tahakkuk esasına göre oluşan kâr veya tek başına FAVÖK (EBITDA), DSCR değildir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama → CFADS

Borç Servisine Uygun Nakit Akışı

CFADS

Borç servisine uygun nakit akışı (CFADS), faiz ve anaparayı ödemek için kullanılabilecek nakittir. Pratik köprü, FAVÖK’ten (EBITDA) nakit vergi, zorunlu bakım-idame yatırımı (maintenance CapEx) ve işletme sermayesi ihtiyacının düşülmesidir. Evrensel bir formül yoktur; kredi paketi (facility) tanımlar.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Borç Sürdürülebilirliği

Debt Sustainability

Borç sürdürülebilirliği, faizler, büyüme, birincil nakit fazlası ve vade veriyken borcun patlamadan taşınıp taşınamayacağıdır. Tek dönemlik yeşil DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı) sürdürülebilirlik değildir; bir patikadır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Borç Vadesi

Debt Maturity

Borç vadesi, anaparanın sözleşmeye göre ne zaman ödeneceğini veya refinansman gerekeceğini gösterir. Ortalama vade, yığılmış bir vade yığılmasını (maturity wall) tek sayıda gizleyebilir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Borç Yükü

Debt Burden

Borç yükü, faiz ve anaparanın faaliyet nakitinden veya satışlardan ne kadarını aldığını gösterir. Borç servisi karşılama oranının (DSCR) tersine yakındır; ağır yük, sermaye harcaması (CapEx) ve temettü için kalan nakdi kısar.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Brüt Borç

Gross Debt

Brüt borç, nakit düşülmeden önceki finansal borç stokudur. Çekilmiş anaparadır; kullanılmamış taahhütler brüt borç değildir - likidite güvenlik payıdır (headroom).

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Brüt Kâr

Gross Profit

Brüt kâr (gross profit), satış gelirlerinden satışların maliyeti (COGS) düşülerek bulunur. Satış fiyatı ile doğrudan maliyet arasındaki makastır; faaliyet giderlerini (OPEX), faizi ve vergiyi içermez.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Brüt Marj

Gross Margin

Brüt marj (gross margin), brüt kârın satış gelirlerine oranıdır: fiyat ile doğrudan maliyet arasındaki yüzde makas.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Büyüklük Primi

Size Premium

Büyüklük primi (size premium), küçük firmaların finansal varlık fiyatlama modelinin (CAPM) üzerinde talep ettiği varsayılan ek getiridir. Kanıt tartışmalıdır; likidite iskontosunda veya gürültülü betada zaten duran aynı riski ikinci kez saymamalıdır.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Büyüme Finansman Açığı

Growth Financing Gap

Büyüme finansman açığı, satış hedefinin ima ettiği varlık artışının dağıtılmayan kâr ve hedef yeni borçla kapanmayan dilimidir. Özkaynak, ek borç veya büyüme kesisi ile kapanır.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

Büyüme Yatırımı

Growth CapEx

Büyüme yatırımı (growth CapEx), ek kapasite, yeni ürün veya yeni pazar için yapılan harcamadır. Mevcut FAVÖK’ü (EBITDA) korumaz; artımsal nakit, işletme sermayesi ve finansman ihtiyacı doğurur.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Cari İşlemler Dengesi

Current Account

Cari işlemler dengesi, mal, hizmet, gelir ve cari transferlerin netidir. Açık, dış finansman ihtiyacı ve döviz kuru (FX) baskısı üretir; fazla bunun tersidir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Cari Oran

Current Ratio

Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yükümlülüklere bölünmesidir. Stok bir likidite kesitidir; dönem içi nakit tepelerini veya stokun nakde dönmesinin ne kadar sürdüğünü göstermez.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Çapraz Muacceliyet

Cross-Acceleration

Çapraz muacceliyet, başka bir borç fiilen erken ödenebilir kılınırsa bu paketin de muaccel edilmesine izin verir. Çapraz temerrütten daha geç tetiklenir; yine de vade yığılmasını (maturity wall) tek güne birleştirir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Çapraz Temerrüt

Cross-Default

Çapraz temerrüt, başka bir borcun temerrüdünü bu paketin de temerrüdü yapar. Tek ihlali grup vade yığılmasına (maturity wall) çevirir; bir eşik küçük borçları hariç tutabilir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Çekilmiş Borç

Drawn Debt

Çekilmiş borç, bir kredi paketinden fiilen alınan anaparadır. Limit değildir; faiz tahakkuk eden stoktur. Kullanılmamış kısım taahhüt ücreti tahakkuk ettirir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Çeviri Riski

Translation Risk

Çeviri riski (translation risk), yabancı para tabloların raporlama para birimine çevrilmesinde özkaynak ve kârda oluşan kur farklarıdır. Nakit çıkışı değildir; sözleşme söylemedikçe nakit finansal taahhütlerini (covenant) veya temettüyü kırmaz.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Çıkış Çarpanı

Exit Multiple

Çıkış çarpanı (exit multiple), firmayı tahmin ufuğunda bir piyasa katı ile değerler. Bugünün çarpanını ileriye taşımak, çevrimi ve faiz rejimini dondurur.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Dağıtılmamış Kârlar

Retained Earnings

Dağıtılmamış kârlar, dönem kârının temettü olarak ödenmeyen ve özkaynakta biriken dilimidir. İç finansmanın kaynağıdır; nakit varlık değildir, yalnızca tahakkuk kârının bilanço izidir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Defter Değeri

Book Value

Defter değeri (book value), bilançoda kayıtlı özkaynaktır (veya bir kalemin taşınan tutarıdır). Piyasa veya indirgenmiş nakit akışı (DCF) değeri değildir; enflasyon, maddi olmayan duran varlıklar ve muhasebe politikası defteri fiyattan uzaklaştırır.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Defter Özkaynağı

Book Equity

Defter özkaynağı, bilançoda kayıtlı pay sermayesi ve yedekler toplamıdır. Piyasa değeri veya indirgenmiş nakit akışı (DCF) özkaynağı değildir; enflasyon, şerefiye (goodwill) ve yeniden değerleme sapma üretir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Değer Yaratıcı Büyüme

Value-Creating Growth

Değer yaratıcı büyüme, yatırılan sermayenin ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin (WACC) üzerinde nakit getiri ürettiği büyümedir. Yatırılan sermaye getirisi (ROIC) WACC’in altındayken büyümek, FAVÖK’ü (EBITDA) artırır ve değeri düşürür.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

Değişken Maliyet

Variable Cost

Değişken maliyet, ilgili aralıkta hacimle hareket eder. Hammadde, parça başı işçilik ve ciro komisyonları tipiktir; yarı değişken kalemler (enerji, lojistik) doğrusal faaliyet kaldıraç derecesi (DOL) varsayımını bozar.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Denkleştirme Teorisi

Trade-off Theory

Denkleştirme teorisi (trade-off theory), borcun vergi kalkanı faydasını finansal sıkıntı ve iflas maliyetlerine karşı dengeler. İçsel bir kaldıraç bandı ima eder; finansman hiyerarşisine rakip bir anlatıdır.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Devlet Tahvili Getirisi

Government Bond Yield

Devlet tahvili getirisi, Hazine kâğıdının vadeye kadar getirisidir. Yerel ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) risksiz oranı çoğu kez bu eğriden alır; politika faizinden değil.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Dış Büyüme

Inorganic Growth

Dış büyüme (inorganic growth), birleşme veya satın alma ile ciro ve kârın eklenmesidir. Şerefiye, borç ve entegrasyon, organik net işletme sermayesi (NWC) riskinin üzerine katmanlar ekler.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

Doğal Korunma

Natural Hedge

Doğal korunma (natural hedge), türev kullanmadan aynı para birimi ve vadede nakit, maliyet veya borcu eşleyerek açık pozisyonu küçültür. Fatura, tedarik ve borçlanma politikasının ürünüdür.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Doğuran tip finansal taahhüt (incurrence covenant)

Incurrence Covenant

Doğuran tip finansal taahhüt (incurrence covenant) yalnızca bir işlem anında (yeni borç, temettü, satın alma) test edilir. Testler arasında rasyo bozulabilir ve ihlal doğmaz; işlem kapısı kapanır.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama → RCF

Döner kredi (RCF)

Revolving Credit Facility

Döner kredi (RCF), vade içinde çekilip geri ödenebilen, bakiyesi salınan taahhütlü bir kredi paketidir. Likidite tamponu ve mevsim tepeleri için tasarlanır; kalıcı işletme sermayesi için değil.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Döviz Maruziyeti

Currency Exposure

Döviz maruziyeti (currency exposure), hangi nakit akışının veya bilanço kaleminin hangi kurda ve hangi vadede bağlı olduğunun haritasıdır. Risk, büyüklük × şok × korunma sonrası kalan tutardır.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Döviz Takas Sözleşmesi

Currency Swap

Döviz takas sözleşmesi (currency swap), iki para biriminde anapara ve faizi değiştirir. Döviz (FX) borcunu yerel para nakit profiline (veya tersine) dönüştürür; hukuki kredi olduğu gibi kalabilir.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

DSCR finansal taahhüdü (DSCR covenant)

DSCR Covenant

DSCR finansal taahhüdü (DSCR covenant), borç servisine açık nakit akışının (CFADS) borç servisine oranının sözleşmesel tabanın altına inmemesini ister. Taban evrensel değildir; nakit akışı istikrarı, sektör ve kredi veren belirler.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Durasyon (duration)

Duration

Durasyon (duration), nakit akışlarının faiz değişimine nasıl tepki verdiğini ölçen ağırlıklı vadedir. Modifiye durasyon, getiri hareket ettiğinde yüzde fiyat değişimini yaklaşık olarak verir; borç ve tahvillerde faiz riskinin ölçüsüdür.

Hazine Ayrıntılı açıklama → DD

Durum Tespiti

Due Diligence

Durum tespiti (due diligence), bir işlem öncesinde finansal, hukuki, vergi, operasyon ve ticari varsayımların sınanmasıdır. Fiyat sunumunun stres testidir.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Duyarlılık Analizi

Sensitivity Analysis

Duyarlılık analizi (sensitivity analysis), bir veya iki girdinin değeri, net bugünkü değeri (NPV) veya bir oranı nasıl kaydırdığını ölçer. Belirsizliği silmez; hangi varsayımın kararı çevirdiğini gösterir.

Değerleme Ayrıntılı açıklama → APV

Düzeltilmiş Bugünkü Değer

Adjusted Present Value

Düzeltilmiş bugünkü değer (APV), projeyi tümü özkaynakla finanse edilmiş gibi iskonto eder, sonra kalkan ve sıkıntı gibi finansman yan etkilerini ekler. Borç profili, ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin (WACC) sabit ağırlık varsayımını kırdığında kullanılır.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → MIRR

Düzeltilmiş İç Verim Oranı

Modified Internal Rate of Return

Düzeltilmiş iç verim oranı (MIRR), ara nakitleri IRR’de değil ayrı bir yeniden yatırım (ve gerektiğinde finansman) oranında değerlendirir. Böylece iç verim oranının gizli yeniden yatırım varsayımı görünür kılınır.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Düzenleme Ücreti

Arrangement Fee

Düzenleme ücreti, paketi yapılandıran bankaya (düzenleyici / ajan; arranger / agent) ödenen iş bedelidir. Peşin ücretle örtüşebilir; sendikasyonda ayrıca ajan ücreti yıllık işler.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → XIRR

Düzensiz Tarihli İç Verim Oranı

XIRR

XIRR, nakit akışlarının eşit dönemler değil gerçek takvim tarihleriyle iskonto edildiği iç verim oranıdır (IRR). Hakediş faturalaması, vergi taksitleri ve döviz (FX) bozumları eşit dönemli IRR varsayımını bozar.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → XNPV

Düzensiz Tarihli Net Bugünkü Değer

XNPV

XNPV, nakit akışlarını eşit dönemler yerine gerçek takvim tarihleriyle iskonto eden net bugünkü değerdir (NPV). Hakedişler, vergi ve kapanış tarihleri yıllık kutu NPV’sini bozar.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → ETR

Efektif Vergi Oranı

Effective Tax Rate

Efektif vergi oranı (ETR), vergi giderinin vergi öncesi kâra oranıdır. Yasal kurumlar vergisi oranı değildir; istisnalar, kanunen kabul edilmeyen giderler ve ertelenmiş vergi farkı yaratır.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

Ekonomik Maruziyet

Economic Exposure

Ekonomik maruziyet (economic exposure), kurun rekabeti, talebi ve henüz faturalanmamış gelecekteki işin uzun vadeli nakitini hareket ettirme biçimidir. Vadeli sözleşmeyle (forward) kapanmaz; fiyatlama, tedarik ve pazar seçimiyle yönetilir.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Emtia Fiyatları

Commodity Prices

Emtia fiyatları, enerji, metal ve tarım gibi standart girdilerin uluslararası piyasa fiyatıdır. Değişken maliyeti, stok nakdini ve bazen satış fiyatını birlikte kaydırır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Enflasyon

Inflation

Enflasyon, genel fiyat düzeyinin süregelen artışıdır. Nominal kârı şişirir, nakit işletme sermayesi ihtiyacını yükseltir ve reel faizleri düşürür veya negatife çevirir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Enflasyon Beklentileri

Inflation Expectations

Enflasyon beklentileri, hanehalkının, piyasaların ve firmanın ileriye dönük fiyat artışı görüşüdür. Ücretleri, faizleri ve fiyat listesini gerçekleşen tüketici fiyat endeksinden (TÜFE / CPI) önce kaydırır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Ertelenmiş Vergi

Deferred Tax

Ertelenmiş vergi, TFRS kârı ile vergi matrahı arasındaki geçici farkların gelecekteki vergi etkisini kaydeder. Nakit giriş veya çıkışı değildir; zamanlamadır.

Vergi Ayrıntılı açıklama → EAA

Eşdeğer Yıllık Eşit Taksit

Equivalent Annual Annuity

Eşdeğer yıllık eşit taksit (EAA, equivalent annual annuity), farklı ömürlü karşılıklı dışlayan projelerin net bugünkü değerlerini (NPV) ortak bir yıllık nakit dilimine çevirir. Yinelenebilir bir zincir altında “hangi makineyi sonsuza dek yenileriz?” sorusuna cevap verir.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Eşik Getiri Oranı

Hurdle Rate

Eşik getiri (hurdle rate), bir projenin kabulü için gereken asgari getiridir. Çoğu zaman ağırlıklı ortalama sermaye maliyetidir (WACC); daha riskli hatlar üzerine bir risk düzeltmesi ekler. İç verim oranının (IRR) eşiğin üzerinde olması otomatik evet değildir.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Eşit sıra (pari passu)

Pari Passu

Eşit sıra (pari passu), alacakların aynı kıdem ve paylaşım sırasında olduğunu söyler. Yeni borç bu sıraya sokulursa mevcut kıdemlinin tahsilatı sulanır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama → EIR

Etkin Faiz Oranı

Effective Interest Rate

Etkin faiz oranı (EIR), kredi nakit akışlarının - çekimler, ücretler, faiz ve anapara - iç verim oranıdır (IRR). Kuponun veya referans artı marjın üzerinde durur; çünkü peşin ücretler ve zorunlu bakiyeler net nakdi küçültür.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → OPEX

Faaliyet Giderleri

Operating Expenses

Faaliyet giderleri (OPEX), brüt kârdan faaliyet kârına inmek için alınan tahakkuk ve nakit maliyetlerdir: satış, genel yönetim, Ar-Ge ve sunuma göre amortisman. Satışların maliyetinden (COGS) ayrıdır.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama → OWC

Faaliyet İşletme Sermayesi

Operating Working Capital

Faaliyet işletme sermayesi (operating working capital), ticari alacak artı stok eksi ticari borçtur. Kasa ve finansal borç dışarıdadır; tedarik–üretim–tahsilat çevriminde bağlı nakdi ölçer.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Faaliyet Kaldıracı

Operating Leverage

Faaliyet kaldıracı, sabit faaliyet maliyetlerinin bir satış değişimini daha büyük bir FVÖK (EBIT) değişimine nasıl büyüttüğüdür. Yüksek kaldıraç, hacim kazancında kârı hızla yükseltir, kayıpta da aynı hızla keser.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama → DOL

Faaliyet Kaldıraç Derecesi

Degree of Operating Leverage

Faaliyet kaldıraç derecesi (DOL), satıştaki yüzde değişime karşılık FVÖK’teki (EBIT) yüzde değişimdir. Aynı zamanda katkı payının FVÖK’e oranıdır; daha fazla sabit faaliyet maliyeti DOL’u yükseltir.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Faaliyet Kârı

Operating Profit

Faaliyet kârı (operating profit), esas işten gelen kârdır: brüt kâr eksi faaliyet giderleri (OPEX). Finansman gelir ve gideri ile vergi altta durur; her raporda FVÖK’e (EBIT) eşit olmayabilir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Faaliyet Marjı

Operating Margin

Faaliyet marjı (operating margin), faaliyet kârının satış gelirlerine oranıdır: faaliyet giderlerinden (OPEX) sonra, finansman ve vergiden önceki kârlılık.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Faaliyet Riski

Operating Risk

Faaliyet riski, borç olmasa bile satış, maliyet ve rekabetin FVÖK’ü (EBIT) nasıl oynattığıdır. Faaliyet kaldıracı bunu büyütür; kaynak talep ve girdi fiyatlarıdır.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Faiz Gideri

Interest Expense

Faiz gideri, finansal borcun dönem maliyetidir. Tahakkuk (gelir tablosu) ile ödenen nakit ayrışabilir; kapitalize faiz nakit çıkışını erteler, DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı) ise nakit faizi ister.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Faiz karşılama finansal taahhüdü (ICR covenant)

ICR Covenant

ICR finansal taahhüdü (ICR covenant), FVÖK (EBIT) veya FAVÖK’ün (EBITDA) faize oranının tabanın altına inmemesini ister. Anaparayı test etmez; itfalı ve vade sonunda şişkin anaparalı (balloon) kredilerde borç servisi karşılama oranından (DSCR) daha gevşektir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama → ICR

Faiz Karşılama Oranı

Interest Coverage Ratio

Faiz karşılama oranı (ICR), faaliyet kârının (genellikle FVÖK (EBIT) veya FAVÖK (EBITDA)) faize bölünmesidir. Anaparayı dışarıda bırakır; bu yüzden borç servisi karşılama oranından (DSCR) daha gevşek bir ödeme gücü ölçütüdür.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Faiz Riski

Interest-Rate Risk

Faiz riski, piyasa veya politika faizindeki bir hareketin nakit faizi, varlık değerini veya refinansman fiyatını bozmasıdır. Değişken faizli krediler, vade yığılması (maturity wall) ve durasyon açığı üç ayrı kanaldır.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Faiz Şoku

Rate Shock

Faiz şoku, politika faizinin, piyasa faizinin veya kredi marjının kısa sürede borç servisini ve iskonto oranını kaydırmasıdır. Değişken faizli krediler ve vade yığılması (maturity wall) iki ayrı kapıdır.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama → IRS

Faiz Takas Sözleşmesi

Interest Rate Swap

Faiz takas sözleşmesi (IRS), aynı para biriminde sabit faizi değişken faizle değiştirir. Anapara el değiştirmez; yalnızca faiz farkı ödenir. Değişken faizli bir krediyi bütçelenmiş sabit maliyete doğru dönüştürür.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Faktoring

Factoring

Faktoring, ticari alacakların bugünkü nakit karşılığında faktöre temlikidir. Rüculu (risk sizde kalır) veya rücusuz (risk devredilir) olabilir; muhasebe ve finansal taahhüt (covenant) etkileri farklıdır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama → EBITDA

FAVÖK

EBITDA

FAVÖK (EBITDA), faiz, vergi, amortisman ve itfa öncesi kârdır. Nakit dışı amortisman ve itfayı (D&A) faaliyet kârına geri ekler; vergi, işletme sermayesi veya yatırım nakit çıkışlarını ölçmez.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

FAVÖK Marjı

EBITDA Margin

FAVÖK marjı (EBITDA margin), FAVÖK’ün (EBITDA) satış gelirlerine bölünmesidir. Ölçeği, fiyat–maliyet makasını ve nakit faaliyet gideri yükünü bir oran olarak gösterir; nakit dönüşümünü ölçmez.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama → EBITDAR

FAVÖKAR

EBITDAR

FAVÖKAR (EBITDAR), kira öncesi FAVÖK’tür (EBITDA). Perakende, havayolu ve otel gibi kiralayan işletmecileri mülk sahibi olanlarla karşılaştırmak için kullanılır. Nakit kira çıkışını ortadan kaldırmaz.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Fazla Nakit

Excess Cash

Fazla nakit (excess cash), asgari nakit, politika tamponu ve kısıtlı/sıkışmış nakit düşüldükten sonra kalan bakiyedir. Net borçta ve işletme değerinde (EV) nakit olarak yalnızca bu dilim düşülmelidir.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

FD / FAVÖK

EV / EBITDA

İşletme değeri/FAVÖK (EV/EBITDA), işletme değerinin FAVÖK’e oranıdır. Sermaye yapısından bağımsız, kaba bir faaliyet çarpanıdır; nakit vergiyi, sermaye harcamasını (CapEx) ve net işletme sermayesi değişimini (ΔNWC) yok sayar.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

FD / Satış

EV / Sales

İşletme değeri/satış (EV/sales), işletme değerinin satış gelirlerine oranıdır. Şirket zarar ederken veya FAVÖK (EBITDA) henüz oturmamışken kullanılır; marj varsayımını çarpanın içine gizler.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Feragat (waiver)

Waiver

Feragat (waiver), kredi verenin belirli bir ihlal veya işlem için sözleşmesel hakkını kullanmamayı kabul etmesidir. Hakkı silmez; o olay ve pencere için askıya alır. Bedeli marj, teminat veya temettü kilidi olabilir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Fırsat Maliyeti

Opportunity Cost

Fırsat maliyeti, bir kaynağı bu projeye bağlayınca vazgeçilen en iyi alternatifin nakit değeridir. Arsa, nakit, lisans ve yönetim zamanı bedava değildir.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Finansal Dayanıklılık

Financial Resilience

Finansal dayanıklılık, şokta temerrüde ve yangın satışına düşmeden nakit, finansal taahhütler (covenants) ve operasyonu sürdürebilmektir. Esneklik stoğu ile iş modelinin stres altında hâlâ nakit üretmesidir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama → FDD

Finansal Durum Tespiti

Financial Due Diligence

Finansal durum tespiti (FDD), kâr kalitesinin, net borcun, net işletme sermayesinin (NWC) ve nakit dönüşümünün kapanış fiyatını taşıyıp taşımadığını test eder. Yönetim FAVÖK’ünden (EBITDA) bankanın borç servisine açık nakit akışına (CFADS) köprüdür.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Finansal Esneklik

Financial Flexibility

Finansal esneklik, şokta veya fırsatta özkaynağı yakmadan veya zorunlu düşük fiyattan (fire-sale) borçlanmadan hareket edebilme payıdır. Kullanılmayan borç kapasitesi, nakit tamponu ve finansal taahhüt güvenlik payının (covenant headroom) birliktesidir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Finansal Kaldıraç

Financial Leverage

Finansal kaldıraç, sabit finansman maliyetinin (faiz, finansman benzeri kiralar) bir FVÖK (EBIT) değişimini net kâr ve özkaynak kârlılığına (ROE) nasıl büyüttüğüdür. Borç iyi yılda ROE’yi yükseltir, kötü yılda faiz karşılama oranını (ICR) ve borç servisi karşılama oranını (DSCR) kırar.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama → DFL

Finansal Kaldıraç Derecesi

Degree of Financial Leverage

Finansal kaldıraç derecesi (DFL), FVÖK’teki (EBIT) yüzde değişime karşılık hisse başına kazanç / net kârdaki yüzde değişimdir. FVÖK / (FVÖK − faiz) olarak da yazılır; daha ağır faiz yükü DFL’yi yükseltir.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Finansal Kısıtlar

Financial Constraints

Finansal kısıtlar, firmanın pozitif net bugünkü değerli (NPV) bir işi iç fiyattan finanse edememesidir. Dış finansman primi, teminat, finansal taahhütler (covenant) ve kredi standartları kısıtı üretir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Finansal Risk

Financial Risk

Finansal risk, fonlama yapısının (borç, faiz türü, vade, finansal taahhütler) faaliyet nakit oynaklığını temerrüde, sulandırmaya veya yitirilen esnekliğe nasıl çevirdiğidir. Faaliyet riskinin üzerine biner.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Finansal Sıkıntı

Financial Distress

Finansal sıkıntı, borç servisinin, finansal taahhütlerin (covenants) veya likiditenin bozulmasıyla firmanın pahalı, kısıtlı ve değer yakan kararlara itilmesidir. Temerrütten önce başlar; müşteri, tedarikçi ve yetenek kaçışı nakit faizden daha pahalıya mal olabilir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Finansal taahhüt (financial covenant)

Financial Covenant

Finansal taahhüt (financial covenant) sayısal bir testtir: borç servisi karşılama oranı (DSCR), net borç/FAVÖK (EBITDA), faiz karşılama oranı (ICR), asgari nakit, net değer tabanı. Hesap sözleşmededir; genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri (GAAP) satırı kendiliğinden bağlanmaz.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Finansal taahhüt güvenlik payı (covenant headroom)

Covenant Headroom

Finansal taahhüt güvenlik payı (covenant headroom), mali testin tavanına veya tabanına kalan boşluktur. Likidite güvenlik payı nakit yastığıdır; bu ise rasyo yastığıdır. İkisi çoğu zaman birlikte kırılır.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Finansal taahhüt ihlali (covenant breach)

Covenant Breach

Finansal taahhüt ihlali (covenant breach), mali veya mali olmayan bir taahhüdün bozulmasıdır. Kendiliğinden temerrüt olabilir veya bildirim ve iyileştirme (cure) sonrasında temerrüde döner; çekimler durur, faiz artabilir, borç muaccel olabilir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Finansal Taahhüt Tatili (Covenant Holiday)

Covenant Holiday

Finansal taahhüt tatili (covenant holiday), belirli bir dönemde mali taahhüdün test edilmemesi veya eşiğin gevşetilmesidir. Satın alma, inşaat veya şok sonrası nefes almak için kullanılır; borcu silmez.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama → CAPM

Finansal Varlık Fiyatlama Modeli

Capital Asset Pricing Model

Finansal varlık fiyatlama modeli (CAPM), özkaynak maliyetini (Ke) risksiz faiz (Rf) artı beta çarpı piyasa risk primi (ERP) olarak kurar. Tek faktörlü bir iskelettir; ülke, büyüklük ve likidite primleri ayrı ve tek sayılı eklerdir.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Finansal Yedek

Financial Slack

Finansal yedek (financial slack), nakit tamponu, taahhütlü limitler ve kullanılmayan borç kapasitesinin birleşik payıdır. Şokta veya fırsatta ilk kullanılan stoktur; kâr-zarar karşılığı değildir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Finansman Hiyerarşisi

Pecking Order

Finansman hiyerarşisi (pecking order), asimetrik bilgi nedeniyle firmanın önce iç nakdi, sonra borcu, en sonda yeni özkaynağı kullandığını söyler. Hedef bir borç/özkaynak oranı değil, ters seçim (adverse selection) maliyetinin sırasıdır.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama → FCFF

Firmaya Serbest Nakit Akımı

Free Cash Flow to Firm

Firmaya serbest nakit akımı (FCFF), faiz ödemelerinden önce tüm sermaye sağlayanlara ait kaldıraçsız serbest nakittir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetiyle (WACC) iskonto edilir; faiz firmaya serbest nakit akımında düşülmez.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama → P/B

Fiyat / Defter

Price / Book

Fiyat/defter (P/B), özkaynak piyasa değerinin defter özkaynağına oranıdır. Özkaynak kârlılığını (ROE) özkaynak maliyetine (Ke) kabaca yansıtır; tarihi maliyet ve şerefiye paydayı bozar.

Değerleme Ayrıntılı açıklama → P/E

Fiyat / Kazanç

Price / Earnings

Fiyat/kazanç (P/E), özkaynak değerinin net kâra oranıdır. Kaldıraç, vergi ve tek seferlik kalemler paydayı bozar; bu oran işletme değeri/FAVÖK’ten (EV/EBITDA) daha kırılgandır.

Değerleme Ayrıntılı açıklama → EBIT

FVÖK

EBIT

FVÖK (EBIT), faiz ve vergi öncesi kârdır. Amortisman ve itfayı (D&A) düştüğü için FAVÖK’ten (EBITDA) daha sıkı bir faaliyet ölçütüdür ve büyük ölçüde sermaye yapısından bağımsızdır.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Garanti

Guarantee

Garanti, üçüncü kişinin (ana şirket, sponsor, gerçek kişi) borçlunun yükümlülüğünü yerine getirme vaadidir. Teminattan farklı olarak bir varlık değil, ödeme vaadidir; grup kaldıraçına ve çapraz temerrüde sızar.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → GDP

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

Gross Domestic Product

Gayri safi yurt içi hasıla (GSYH / GDP), ülkede üretilen mal ve hizmetlerin değeridir. Talep çevriminin kaba bir ölçüsüdür; sizin sipariş defteriniz sektör ve kapasite üzerinden bundan sapar.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Geçici İşletme Sermayesi

Temporary Working Capital

Geçici işletme sermayesi, sezon, kampanya veya projelerden doğan ve tabanın üzerindeki operasyonel işletme sermayesi (OWC) tepesidir. Bunu kısa vadeli limit ve nakit tamponuyla fonlamak, vadeye daha yakındır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Gelir Tablosu

Income Statement

Gelir tablosu (income statement), belirli bir döneme ilişkin tahakkuk esaslı gelirleri, giderleri ve kârı (veya zararı) raporlar. Dönem kârı bir nakit ölçütü değildir; alacaklar, stoklar, sermaye harcaması (CapEx) ve finansman nakit akışları bu tabloda yer almaz.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Geri Ödeme Süresi

Payback Period

Geri ödeme süresi (payback), artımsal nakitlerin başlangıç yatırımını karşıladığı süredir. Kaba bir likidite ve politik risk süzgecidir; paranın zaman değerini ve geri ödemeden sonraki nakitleri yok sayar.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Getiri Eğrisi

Yield Curve

Getiri eğrisi, aynı kredi kalitesindeki borçlanmanın vadeye göre getirisidir. Kısa uç politika faizini ve likiditeyi, uzun uç enflasyon ve büyüme beklentilerini taşır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Gordon Büyüme Modeli

Gordon Growth Model

Gordon büyüme modeli (Gordon growth model), sabit oranda sonsuza dek büyüyen bir nakit akışını C_1/(r−g) olarak değerler. g, ekonominin nominal büyüme tavanını aşmamalı ve r’nin altında kalmalıdır.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Güvenlik Marjı

Margin of Safety

Güvenlik marjı (margin of safety), fiili (veya bütçe) hacmin başabaşın ne kadar üzerinde durduğudur. Satışın kâr sıfıra inmeden ne kadar düşebileceğini gösterir; faaliyet kaldıraç derecesi (DOL) ile okunur.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Hazine Yönetimi

Treasury Management

Hazine yönetimi, nakit, likidite, fonlama, kur (FX) ve faiz riskinin günlük ve orta vadeli işletilmesidir. Muhasebe kârını değil, ödemelerin sürekliliğini ve açık pozisyonları yönetir.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Hedef Kaldıraç

Target Leverage

Hedef kaldıraç, yönetimin orta vadede tutmayı amaçladığı borç bandıdır (çoğu kez net borç/FAVÖK veya borç/özkaynak). Nokta değil banttır; kredi piyasası ve nakit çevrimi sapmaya izin verir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Hedef Sermaye Yapısı

Target Capital Structure

Hedef sermaye yapısı (target capital structure), firmanın orta vadede taşımayı planladığı borç–özkaynak karışımıdır. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) ve beta yeniden kaldıraçlama bu ağırlıklarla kurulur; geçici defter kaldıracı hedef değildir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Hurda Değeri

Salvage Value

Hurda değeri, varlık proje ömrü sonunda satıldığında (veya söküldüğünde) kalan net nakittir. Net bugünkü değerin (NPV) son nakit akışıdır - vergi sonrası, defter değeri değil.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → IRR

İç Verim Oranı

Internal Rate of Return

İç verim oranı (IRR), bir projenin net bugünkü değerini (NPV) sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır. Eşik getirinin (çoğu kez ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, WACC) üzerindeyse bağımsız bir proje kabul edilebilir görünür; ölçek, yeniden yatırım ve nakit işareti sorunlarını çözmez.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → IGR

İçsel Büyüme Oranı

Internal Growth Rate

İçsel büyüme oranı (IGR), yeni borç almadan yalnızca dağıtılmayan kârla finanse edilebilen büyüme tavanıdır. Sürdürülebilir büyüme oranının (SGR) altındadır çünkü kaldıraç artmaz.

Büyüme Ayrıntılı açıklama → DCF

İndirgenmiş Nakit Akımı

Discounted Cash Flow

İndirgenmiş nakit akışı (DCF), beklenen serbest nakit akışlarını riski yansıtan bir oranla bugüne indirger. Firma değeri için firmaya serbest nakit akışı (FCFF) ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) kullanılır; özkaynak değeri için özkaynağa serbest nakit akışı (FCFE) ve özkaynak maliyeti (Ke) kullanılır. Bu iki çerçeve birbirine karıştırılmaz.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

İndirilebilirlik

Deductibility

İndirilebilirlik, bir giderin (özellikle faiz ve kur farkının) kurumlar vergisi matrahından düşülüp düşülemeyeceğidir. Vergi kalkanının hukuki önkoşuludur; nakit vergi doğmuyorsa ekonomik kalkan yine sıfırdır.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

İskontolu Geri Ödeme Süresi

Discounted Payback Period

İskontolu geri ödeme süresi, iskonto edilmiş artımsal nakitlerin yatırımı karşıladığı süredir. Geri ödeme süresine paranın zaman değerini ekler; kesitten sonraki nakitleri yine yok sayar.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

İşlem Çarpanları

Transaction Multiples

İşlem çarpanları (transaction multiples), tamamlanmış birleşme ve satın alma fiyatlarından alınan katlardır. Kontrol primi (control premium) ve beklenen sinerjiler gömülüdür; bu katlar işlem gören çarpanların üzerindedir.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

İşlem Gören Çarpanlar

Trading Multiples

İşlem gören çarpanlar (trading multiples), borsada işlem gören emsallerin cari piyasa fiyatlarından alınan işletme değeri/FAVÖK (EV/EBITDA), fiyat/kazanç (P/E) ve işletme değeri/satış katlarıdır. Bunlar azınlık ve likit bir pay fiyatıdır; kontrol primi (control premium) içermez.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

İşlem Riski

Transaction Risk

İşlem riski (transaction risk), fatura veya taahhüt ile tahsilat/ödeme arasında kurun nakdi bozmasıdır. Tahsilat veya ödeme günündeki nakit kur, fatura kurundan sapar.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama → EV

İşletme Değeri

Enterprise Value

İşletme değeri (EV), faaliyetin tüm sermaye sağlayıcılarına (özkaynak ve net borç) ait değeridir. Firmaya serbest nakit akışının (FCFF) ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) ile indirgenmesine karşılık gelir; özkaynak değeri, işletme değerinden net borcun düşülmesiyle bulunur.

Değerleme Ayrıntılı açıklama → OCF

İşletme Nakit Akışı

Operating Cash Flow

İşletme nakit akışı (OCF), esas işin dönem içinde ürettiği veya tükettiği nakittir. Dolaylı yöntem: net kârdan başla, nakit dışı giderleri ekle, net işletme sermayesi değişimini (ΔNWC) düş. TMS 7 (IAS 7) faiz sınıflamasını isteğe bağlı bırakır.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

İşletme Sermayesi

Working Capital

İşletme sermayesi (working capital), dönen varlıklar eksi kısa vadeli yükümlülüklerdir. Stok, alacak ve kasada bağlı kaynakları tedarikçi ve kısa vadeli fonlamaya karşı netleştirir.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

İşletme Sermayesi Düzeltmesi

Working-Capital Adjustment

İşletme sermayesi düzeltmesi, kapanıştaki net işletme sermayesinin (NWC) kararlaştırılan hedeften sapmasını fiyata yansıtır. Satıcının stokları eritip alacakları tahsil etmeden çıkmasını engeller.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

İşletme Sermayesi Finansmanı

Working Capital Financing

İşletme sermayesi finansmanı, operasyonel işletme sermayesi (OWC) ihtiyacını fonlayan bileşimdir: ticari borçlar, faktoring, döner krediler (RCF), nakit tamponu ve özkaynak. Vade, ihtiyacın kalıcı mı mevsimsel mi olduğuna uymalıdır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama → WCR

İşletme Sermayesi İhtiyacı

Working Capital Requirement

İşletme sermayesi ihtiyacı (WCR), faaliyet döngüsünde bağlı kalması gereken operasyonel nakittir. Hedef alacak tahsil süresi (DSO), stokta kalma süresi (DIO) ve borç ödeme süresi (DPO) ile satışlar / satışların maliyetinden (COGS) türetilir; kasa ve finansal borç dışarıdadır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

İşletme Sermayesi Kredisi

Working Capital Loan

İşletme sermayesi kredisi, operasyonel işletme sermayesi (OWC) ihtiyacını kısa vadede (spot, döner, iskonto) finanse eder. Kalıcı tabanı her yıl yenilemek vade uyumsuzluğudur.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

İşletme Sermayesi Sürüklemesi

Working-Capital Drag

İşletme sermayesi sürüklemesi, satışlar büyürken ticari alacak ve stokun tedarikçi kredisinden fazla nakit bağlamasıdır. FAVÖK (EBITDA) artarken serbest nakit akışı (FCF) eksiye dönebilir.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

İşletmenin Sürekliliği

Going Concern

İşletmenin sürekliliği (going concern), firmanın öngörülebilir gelecekte tasfiyeye gitmeden faaliyetini sürdüreceği varsayımıdır. Tablolar ve denetim bu varsayıma dayanır; nakit ve vade yığılması (maturity wall) varsayımı bozabilir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

İtfa

Amortisation

İtfa (amortisation), maddi olmayan varlıkların (lisanslar, yazılım, müşteri sözleşmeleri; bazı genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinde (GAAP) şerefiye) maliyetini zamana yayar. Nakit değildir; FAVÖK’te (EBITDA) amortismanla birlikte geri eklenir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

İyileştirme Süresi

Cure Period

İyileştirme süresi (cure period), ihlalin temerrüt sayılmadan önce düzeltilebileceği sözleşmesel penceredir. Ödeme temerrüdü ile rasyo ihlalinin saatleri çoğu zaman farklıdır; özkaynak ile iyileştirme (equity cure) ayrı bir haktır.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Kaldıraçlı Beta

Levered Beta

Kaldıraçlı beta (levered beta), finansal kaldıraç hissedarların sistematik riskine yansıdıktan sonraki özkaynak betasıdır. Finansal varlık fiyatlama modelindeki (CAPM) özkaynak maliyeti (Ke) bu betayı kullanır; varlık betası değildir.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama → LBO

Kaldıraçlı Satın Alma

Leveraged Buyout

Kaldıraçlı satın alma (LBO), bedelin önemli bir kısmının hedef şirketin borç servisine açık nakit akışına (CFADS) dayanan borçla ödendiği işlemdir. Özkaynak incedir, borç kalındır; finansal taahhütler (covenants), nakit süpürme (cash sweep) ve faiz karşılama tasarımın merkezindedir.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Kaldıraçsız Beta

Unlevered Beta

Kaldıraçsız (varlık) beta (unlevered beta), finansal kaldıraç ayıklandıktan sonraki sistematik faaliyet riskidir. Emsal karşılaştırmanın ortak paydasıdır; özkaynak maliyeti (Ke) bu beta üzerinden doğrudan hesaplanmaz.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Kalıcı İşletme Sermayesi

Permanent Working Capital

Kalıcı işletme sermayesi, mevsimsel dipte bile bağlı kalan yapısal operasyonel işletme sermayesi (OWC) tabanıdır. Bunu sürekli kısa kredilerle fonlamak vade uyumsuzluğudur.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama → CUR

Kapasite Kullanım Oranı

Capacity Utilization

Kapasite kullanım oranı (KKO), kurulu tesisin fiilen kullanılan payıdır. Yüksek kullanım fiyat ve teslimat gücünü destekler; düşük kullanım başabaş noktasını ve birim sabit maliyeti baskılar.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama → PI

Kârlılık Endeksi

Profitability Index

Kârlılık endeksi (PI), girişlerin bugünkü değerinin kıt yatırım tutarına oranıdır. PI > 1, net bugünkü değer > 0 ile aynı yöndedir; sermaye rasyonlamasında kıt sermayenin birim başına yarattığı değeri sıralar.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Karşı Taraf Riski

Counterparty Risk

Karşı taraf riski, diğer tarafın temerrüdünde bir korunmanın, tahsilatın veya mevduatın kaybıdır. Türevlerin ve banka mevduatlarının kredi riski yüzüdür.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Karşılaştırılabilir Şirketler

Comparable Companies

Karşılaştırılabilir şirketler (comparable companies), çarpan değerlemesinde emsal alınan borsada işlem gören veya işlem görmüş firmalardır. Yalnızca sektör, emsal kümesi değildir; marj, büyüme, çevrim, muhasebe ve kontrol süzülmelidir.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Karşılıklı Dışlayan Projeler

Mutually Exclusive Projects

Karşılıklı dışlayan projeler aynı kıt kaynağı veya aynı işi paylaşır; birini kabul etmek diğerini dışlar. Sıralama kuralı net bugünkü değerdir (ömürler farklıysa eşdeğer yıllık eşit taksit, EAA); iç verim oranı (IRR) yetmez.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Katkı Payı

Contribution Margin

Katkı payı (contribution margin), satış eksi değişken maliyetlerdir - sabit maliyeti ve kârı karşılamak üzere kalan tutardır. Birim katkı fiyat tabanıdır; brüt marja eşit olmak zorunda değildir.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Kazanca Bağlı Ek Bedel

Earn-out

Kazanca bağlı ek bedel (earn-out), satın alma bedelinin bir kısmını kapanış sonrası bir hedefe bağlar: FAVÖK (EBITDA), ciro veya nakit. Görüş ayrılığını zamana yayar ve hem muhasebe tanımı hem kontrol konusunda çekişme doğurur.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Kazanca Bağlı Ek Bedel Riski

Earn-out Risk

Kazanca bağlı ek bedel (earn-out) riski, koşullu bedelin tanımından, kontrolünden ve nakit zamanlamasından doğan sapma ve çatışma riskidir. Alıcı için gizli vade yığılması (maturity wall), satıcı için tahsil edilemeyen alacaktır.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Kıdemli Borç

Senior Debt

Kıdemli borç, temerrütte teminatın ve nakit dağıtım sırasının (waterfall) en önündeki katmandır. Banka vadeli kredisi ve döner kredi (RCF) çoğu kez bu sıradadır; en düşük kupon ve en sıkı finansal taahhütler (covenants) buradadır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Kırılma Noktası

Breakpoint

Kırılma noktası, bir finansman basamağı (dağıtılmamış kârlar, ucuz kredi limiti) bitince marjinal sermaye maliyetinin sıçradığı yatırım ölçeğidir. Yatırım fırsatı çizelgesi (IOS) ile marjinal sermaye maliyeti (MCC) eğrisinin kesişimi, kabul edilen son projeyi belirler.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Kısıtlı Nakit

Trapped Cash

Kısıtlı nakit (trapped cash), grubun veya ana ortaklığın temettü, borç servisi veya yatırım için serbestçe kullanamadığı nakittir. Hukuk, vergi, kur (FX), teminat veya ortaklık kısıtlarından doğar - ve yine de kasa satırında durur.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama → NCI

Kontrol Gücü Olmayan Paylar

Non-Controlling Interest

Kontrol gücü olmayan paylar (NCI), TFRS’te konsolide özkaynak içinde kontrolün ana ortağa ait olmadığı dilimdir. Azınlık payının raporlama adıdır; nakit hak ve değerleme ayrı kalır.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Kontrol Primi

Control Premium

Kontrol primi (control premium), şirketin kontrolünü almak için azınlık piyasa fiyatının üzerinde ödenen tutardır. Sinerjiler, nakit akışı kontrolü ve temettü politikası, primin ekonomik gerekçesidir.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Korunma (hedging)

Hedging

Korunma (hedging), açık bir piyasa veya nakit riskinin türev veya sözleşme ile bilinçli olarak azaltılmasıdır. Amaç spekülatif kâr değil, nakit ve finansal taahhütler (covenant) için daha dar bir banttır.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Köprü Kredi

Bridge Loan

Köprü kredi, kalıcı finansman (take-out, varlık satışı, özkaynak) kapanana kadar kullanılan kısa ve pahalı bir kredi paketidir. Çözüm değildir; vade yığılmasını (maturity wall) öne çeker.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Kredi Fiyatlaması

Loan Pricing

Kredi fiyatlaması, referans faiz, kredi marjı ve ücretlerin bir araya getirilerek tüm maliyete (all-in) dönüştürülmesidir. Politika faizi ticari kredinin fiyatı değildir; bankanın fonlama maliyeti, üstlendiği risk, sermaye maliyeti ve rekabet koşulları bu fiyata bir marj ekler.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Kredi Koşulları

Credit Conditions

Kredi koşulları, banka kredisinin fiyat dışı şartlarıdır: teminat, vade, finansal taahhütler (covenant), limitler, dokümantasyon. Sıkılaşma, faiz değişmese bile miktarı ve esnekliği keser.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Kredi Koşulları (Makro)

Credit Conditions (Macro)

Makro kredi koşulları, bankaların standart, teminat, vade ve limit politikasının sıkı veya gevşek olmasıdır. Fiyat (faiz) bir kanaldır; miktar (kredi limiti var mı?) başka bir kanaldır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Kredi Limiti

Credit Limit

Kredi limiti, sözleşmedeki azami anapara tavanıdır. Çekilebilir tutar, teminat, finansal taahhütler (covenant) veya bankanın iç yetkisi daha darsa bu tavanın altındadır.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Kredi Marjı

Credit Spread

Kredi marjı (credit spread), referans faizin üzerine eklenen, borçluya ve işleme özgü risk primidir. Kredi kalitesi, teminat, vade, sektör ve bankanın sermaye maliyeti bu primi belirler; marj, politika faizi değildir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Kredi Notu

Credit Rating

Kredi notu, ajansın ödeme gücü ve isteğine verdiği harf notudur. Temerrüt olasılığının (PD) kaba, yavaş ve yöntemi kapalı bir vekilidir; kredi temerrüt takasından (CDS) ve nakit modelinden sapabilir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Kredi Risk Primi

Credit Risk Premium

Kredi risk primi (credit risk premium), kredi verenlerin temerrüt ve beklenen kayıp için risksiz faizin (Rf) üzerinde talep ettiği ek getiridir. Gözlenen kredi marjı (credit spread) bu primi gömer; likidite ve vade primlerini de taşıyabilir.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Kredi Riski

Credit Risk

Kredi riski, yükümlünün zamanında ve tam ödememesi halinde beklenen kayıptır. Beklenen kayıp ≈ maruziyet × temerrüt olasılığı (PD) × (1 − tahsilat oranı). Ticari alacaklar, garantiler ve kullandırılmamış limitler aynı ailede durur.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Kredi sözleşmesi maddesi (covenant)

Covenant

Kredi sözleşmesi maddesi (covenant), kredi paketindeki mali veya mali olmayan bir taahhüttür. İhlal temerrüt, faiz artışı, çekim durması veya erken muacceliyet doğurabilir; yumuşak bir hedef değildir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama → CDS

Kredi Temerrüt Takası

Credit Default Swap

Kredi temerrüt takası (CDS), referans bir borcun temerrüdüne karşı koruma primidir. Ülke CDS’i, Türk şirketinin dış fonlama ve döviz kredi marjına (spread) zemin olur; kredi notunun piyasa vekilidir, aynı nesne değildir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Kullanılmamış Taahhüt

Undrawn Commitment

Kullanılmamış taahhüt, imzalı bir kredi paketinin kullanılmayan kısmıdır. Likidite sayılması, o gün gerçekten çekilebilir olmasına bağlıdır; finansal taahhütler (covenant), teminat ve önemli olumsuz değişiklik (MAC) bunu kesebilir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Kullanılmayan Borç Kapasitesi

Unused Debt Capacity

Kullanılmayan borç kapasitesi, fiili borç ile stresli borç servisi karşılama oranının (DSCR) hâlâ tuttuğu hedef veya taahhüt tavanı arasındaki paydır. Kullanılmamış her limit kapasite değildir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Kur Riski

FX Risk

Kur riski (FX risk), döviz kurlarındaki değişimin nakit, kâr veya özkaynak değerini nasıl bozduğudur. Açık pozisyonlardan, vadeden ve para birimi uyumsuzluğundan gelir - kurun “yüksek” veya “düşük” olduğu görüşünden değil.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Kur Şoku

FX Shock

Kur şoku (FX shock), paritenin kısa sürede büyük ve çoğu kez tek yönlü hareketidir. Açık pozisyonu, stok maliyetini, fiyatı ve döviz borç servisini aynı anda vurur.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Kurumlar Vergisi

Corporate Tax

Kurumlar vergisi, vergiye tabi kurum kazancı üzerinden alınan yükümlülüktür. Peşin ve taksitli vergi, nakit zamanlamasını kâr-zarar giderinden ayırır; vergi matrahı, kanunen kabul edilmeyen giderler ve istisnalar yoluyla TFRS kârından sapar.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

Likidite

Liquidity

Likidite (liquidity), vadesi gelen yükümlülükleri nakit veya hemen kullanılabilir kaynaklarla karşılayabilme gücüdür. Kârlılık veya borç ödeme gücü (solvency) değildir; bir zamanlama sorunudur.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Likidite Güvenlik Payı

Liquidity Headroom

Likidite güvenlik payı (liquidity headroom), kısıtsız nakit artı gerçekten çekilebilir bir taahhüt, eksi yakın vadeli zorunlu çıkışlardır. Kasa satırından daha dardır; çekilemeyen limit sayılmaz.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Likidite İskontosu

Illiquidity Discount

Likidite (pazarlanabilirlik) iskontosu (illiquidity discount), payın makul sürede nakde çevrilememesi nedeniyle yapılan değer kesintisidir. Halka açıklık durumu, satış kısıtları (lock-up), ince piyasa ve satış sınırlamaları bunu büyütür.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Likidite Krizi

Liquidity Crisis

Likidite krizi, vadesi gelen yükümlülüğün ödenebilir nakde çevrilememesidir. Borç ödeme gücü (solvency) ayrıdır: varlıklar borçtan büyükken kasa yine bitebilir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Likidite Riski

Liquidity Risk

Likidite riski, yükümlülüklerin zamanında nakde çevrilememesi veya ancak zorunlu düşük fiyattan (fire-sale) çevrilebilmesi riskidir. Borç ödeme gücünden (solvency) ayrıdır: varlıklar borcu aşsa bile nakit zamanlaması kırılabilir.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Limit Kullanım Oranı

Facility Utilization

Limit kullanım oranı (facility utilization), döner veya genel bir kredi limitinin fiilen çekilmiş payıdır. Düşük kullanım taahhüt ücretini boşa harcar; çok yüksek kullanım likidite güvenlik payını (headroom) ve banka iştahını tüketir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Menfi rehin taahhüdü (negative pledge)

Negative Pledge

Menfi rehin taahhüdü (negative pledge), yazılı istisnalar dışında başka bir alacaklıya teminat vermeme taahhüdüdür. Teminatsız alacaklıyı sonradan gelen teminatlı yığılmaya karşı korur.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Nakit Akış Tablosu

Cash Flow Statement

Nakit akış tablosu (cash-flow statement), nakit ve nakit benzerlerindeki değişimi işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine ayırır. Tahakkuk kârı ile kasa bakiyesi arasındaki köprüdür.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Nakit dayanma süresi (runway)

Cash Runway

Nakit dayanma süresi (runway), mevcut net nakit çıkış hızında kullanılabilir nakitin ne kadar yeteceğidir. Büyüme ve zarar dönemlerinde bir hazine ölçütüdür. Nakit üreten bir firmada “sonsuz dayanma süresi” yine de vade yığılmasını (maturity wall) kaçırır.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama → CCC

Nakit Dönüş Süresi

Cash Conversion Cycle

Nakit dönüş süresi (CCC), tedarikçi kredisinden sonra nakitin faaliyet çevriminde kaç gün kaldığıdır. CCC = stokta kalma süresi (DIO) + alacak tahsil süresi (DSO) − borç ödeme süresi (DPO).

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Nakit Dönüşümü

Cash Conversion

Nakit dönüşümü, tahakkuk kârının - çoğu kez FAVÖK’ün (EBITDA) - ne kadarının faaliyet nakdine döndüğüdür. 1’in altı, net işletme sermayesi (NWC), karşılık veya gelir kalitesi sorunudur.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Nakit Havuzlama

Cash Pooling

Nakit havuzlama (cash pooling), grup bakiyelerini fiziksel süpürme veya kaydi netleştirme ile tek bir havuz gibi yönetir; böylece bir tüzel kişilikteki fazla, diğerindeki açığı dengeleyerek dış borcu ve faizi keser.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Nakit Konsantrasyonu

Cash Concentration

Nakit konsantrasyonu, grup hesaplarındaki bakiyenin günlük olarak merkezi hesaba süpürülmesidir. Nakit havuzlamanın (cash pooling) operasyonel motorudur; yasal netleşme ile aynı şey değildir.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Nakit Süpürme

Cash Sweep

Nakit süpürme (cash sweep), tanımlı fazla borç servisine açık nakit akışının (CFADS) zorunlu erken anapara ödemesine gitmesidir. Kaldıraçlı satın almada (LBO) ve proje finansmanında kaldıraçı hızla düşürür; temettü ve yatırımı kısıtlar.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Nakit Tamponu

Cash Buffer

Nakit tamponu (cash buffer), şoklar ve tahmin hatası için asgari nakit tabanının üzerinde tutulan yedektir. Getiri azamileştirmek için değil, ödeme sürekliliği için tutulur.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Nakit Yakma

Cash Burn

Nakit yakma (cash burn), finansman dâhil veya hariç, bir dönemde nakitin net azalışıdır. Muhasebe zararı değildir; kârlı bir firma stok ve alacaklarda nakit yakabilir.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama → PIK

Nakitsiz Faiz (PIK)

Payment-in-Kind

Nakitsiz faiz (PIK), faizin nakit yerine anaparaya eklenmesidir. Nakit borç servisi karşılama oranının (DSCR) paydasını bir süre rahatlatır; borç stokunu ve çıkış kaldıracını büyütür.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Net Borç

Net Debt

Net borç, brüt finansal borç eksi nakit ve nakit benzerleridir (genellikle fazla / kısıtsız nakit). İşletme değerinden (EV) özkaynak değerine köprüdür ve kaldıraç oranlarının payıdır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Net Borç / FAVÖK

Net Debt / EBITDA

Net Borç/FAVÖK, net finansal borcun faaliyetlerden elde edilen FAVÖK’e (EBITDA) oranıdır. Bu oran, şirketin borçluluk düzeyini genel hatlarıyla gösteren bir kaldıraç ölçütüdür ve birçok kredi sözleşmesinde yer alan sürdürme tipi finansal taahhütlerin (maintenance covenants) temel göstergelerinden biridir. Bununla birlikte, şirketin borç servisini fiilen karşılayabilme gücünü DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı) kadar doğrudan ölçmez.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Net borç / FAVÖK finansal taahhüdü

Net Debt / EBITDA Covenant

Net borç/FAVÖK (EBITDA) finansal taahhüdü, kaldıraç oranının tavanı aşmamasını ister. Tavan evrensel bir “3x” değildir; sektör, teminat ve kredi verenin politikası yazar.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama →

Net Borç Düzeltmesi

Net Debt Adjustment

Net borç düzeltmesi, işletme değerinden (EV) özkaynak bedeline geçerken kasanın ve finansal borcun (artı borç benzeri kalemlerin) düşülmesidir. Tanım tartışması, çarpan kadar fiyatı kaydırır.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama → NPV

Net Bugünkü Değer

Net Present Value

Net bugünkü değer (NPV), bir projenin artımsal nakit akışlarının eşik getiri (hurdle) oranıyla iskonto edilip başlangıç yatırım tutarından düşülmesidir. Pozitif NPV, o iskonto oranında projenin ekonomik değer yarattığını gösterir; finansmanı, teminatı veya yıl içi nakit zamanlamasını tek başına çözmez.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → NWC

Net İşletme Sermayesi

Net Working Capital

Net işletme sermayesi (NWC), dönen varlıklar eksi kısa vadeli yükümlülüklerdir. Değerlemede ve yatırılan sermaye getirisinde (ROIC) kasa ve finansal borç faaliyet net işletme sermayesinden çıkarılır; aksi halde net borç çift sayılır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama → ΔNWC

Net İşletme Sermayesi Değişimi

Change in NWC

Net işletme sermayesi değişimi (ΔNWC), net işletme sermayesinin dönemden döneme değişimidir. Artış nakit çıkışı, azalış nakit girişidir. Değerleme ve borç servisine açık nakit akışı (CFADS) bu değişimi kullanır, NWC stokunu değil.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Net Kâr

Net Income

Net kâr (net income), finansman ve vergi dâhil tüm gelir ve giderlerden sonra özkaynak sahiplerine tahakkuk eden dönem sonucudur. Temettü için muhasebe tavanıdır; nakit temettü kapasitesi değildir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Net Kâr Marjı

Net Profit Margin

Net kâr marjı (net profit margin), net kârın satış gelirlerine oranıdır. Faaliyet, finansman ve vergiyi tek bir oranda sıkıştırır; bu yüzden sermaye yapısı değişince hareket eder.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Nominal Faiz

Nominal Interest Rate

Nominal faiz, sözleşmede ve ödemede görünen, enflasyon düşülmemiş orandır. Kredi taksitleri, kuponlar ve TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) duyuruları nominaldir; reel yük ayrı hesaplanır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Opsiyon

Option

Opsiyon, belirli bir kullanım fiyatından (strike) alma (alım opsiyonu, call) veya satma (satım opsiyonu, put) hakkıdır; yükümlülük değildir. Prim peşin ödenir; kötü senaryoyu tabana indirir veya tavana bağlar ve iyi senaryoyu açık bırakır.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Optimal Sermaye Yapısı

Optimal Capital Structure

Optimal sermaye yapısı, vergi kalkanı, finansal sıkıntı maliyeti ve yitirilen esnekliği dengeleyen borç–özkaynak karışımıdır. Evrensel bir borç/özkaynak oranı yoktur; sektör nakdi, teminat ve kredi piyasası onu hareket ettirir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Organik Büyüme

Organic Growth

Organik büyüme, satın alma olmadan mevcut işin hacim, fiyat ve satış karması ile büyümesidir. Nakit ihtiyacı net işletme sermayesinden (NWC) ve bakım-idame ile büyüme amaçlı sermaye harcamasından (CapEx) doğar; şerefiye oluşmaz.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

Ölçeklenebilirlik

Scalability

Ölçeklenebilirlik, hacim artınca birim maliyetin düşmesi ve katkı payının serbest nakit akışına (FCF) dönüşmesidir. Faaliyet kaldıracı şarttır ama net işletme sermayesi (NWC) ve sermaye harcaması (CapEx) tavanları ölçeği bozabilir.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

Örtülü Sermaye

Thin Capitalization

Örtülü sermaye (thin capitalization), ilişkili taraf borcunun yasal borç/özkaynak (veya benzeri) tavanını aşan dilimidir. Aşan kısmın faizi indirilemez; kalkan kesilir ve dilim örtülü kazanç dağıtımı sayılabilir.

Vergi Ayrıntılı açıklama → FCFE

Özkaynağa Serbest Nakit Akımı

Free Cash Flow to Equity

Özkaynağa serbest nakit akımı (FCFE), borç servisi ve net borçlanmadan sonra özkaynak sahiplerine kalan serbest nakittir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetiyle (WACC) değil, özkaynak maliyetiyle (Ke) iskonto edilir.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama →

Özkaynak Değeri

Equity Value

Özkaynak değeri (equity value), işletme değerinden (EV) net borç ve kontrol gücü olmayan paylar (NCI) düşüldükten sonra ortaklara kalan tutardır. Bu tutar, özkaynak maliyetinden (Ke) indirgenmiş özkaynağa serbest nakit akışı (FCFE) ile veya fiyat/kazanç (P/E) çarpanının net kâr ile çarpılmasıyla da elde edilebilir; ancak bu iki yol farklı varsayım kümelerine dayanır.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Özkaynak Finansmanı

Equity Financing

Özkaynak finansmanı, yeni pay, dönüştürülebilir tahvil (convertible) veya dağıtılmamış kârlarla sermaye koymaktır. Vadesi veya zorunlu kuponu yoktur; maliyet sulandırma, kontrol ve temettü beklentisidir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama → ROE

Özkaynak Kârlılığı

Return on Equity

Özkaynak kârlılığı (ROE), net kârın ortalama özkaynağa oranıdır. Ortaklara muhasebe getirisidir ve hem faaliyet kârlılığını hem finansal kaldıracı içine gömer.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Özkaynak Maliyeti

Cost of Equity

Özkaynak maliyeti (cost of equity), hissedarların sistematik risk için talep ettiği getiridir. Muhasebe maliyeti değildir; özkaynağa serbest nakit akışı (FCFE) ve temettüler bu oranla indirgenir, firmaya serbest nakit akışı (FCFF) değil.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama → SPA

Pay Alım Sözleşmesi

Share Purchase Agreement

Pay alım sözleşmesi (SPA), payın devir şartlarını, fiyat köprüsünü, beyanları (warranties) ve tazminatları kilitleyen ana sözleşmedir. Fiyatın hukuki kutusudur; modelin nakit sapmasını kimin üstleneceğini yazar.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Peşin Ücret

Upfront Fee

Peşin ücret, imzada veya ilk çekimde ödenen ve vade boyunca yayılması gereken maliyettir. Kuponu düşürmez; net tahsilatı küçültür ve etkin faiz oranını (EIR) yükseltir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Piyasa Faiz Oranı

Market Interest Rate

Piyasa faiz oranı, hazine bonosu, takas sözleşmesi (swap) ve para piyasasında işlem gören getiridir. Politika faizinden sapması, likiditeyi, beklentileri ve risk primini taşır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama → ERP

Piyasa Risk Primi

Equity Risk Premium

Piyasa risk primi (equity risk premium, ERP), hisse senedi piyasasının risksiz faizin (Rf) üzerinde beklenen ek getirisidir. Finansal varlık fiyatlama modeli (CAPM) bunu β ile çarpar. Tarihi ortalamalar, ima edilen primler ve anketler uyuşmaz; tek bir “gerçek ERP” yoktur.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Piyasa Riski

Market Risk

Piyasa riski, döviz (FX), faiz, emtia ve hisse senedi fiyatlarının nakit veya değer üzerindeki etkisidir. Ticari stok, açık kur pozisyonu ve değişken borç, bu ailenin şirket yüzüdür.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Politika Faizi

Policy Rate

Politika faizi, merkez bankasının para piyasasına yön vermek üzere idari olarak belirlediği kısa vadeli faizdir. Ticari kredi faizi değildir; bankanın fonlama maliyeti, risk primi ve kredi standartları bu iki faiz arasına girer.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Proje Finansmanı

Project Finance

Proje finansmanı, kredi verenlerin esas olarak proje nakitine (borç servisine açık nakit akışı, CFADS) ve teminata dayandığı, proje sponsoru rücuunun sınırlı olduğu özel amaçlı şirket (SPV) yapısıdır. Kurumsal bilanço kredisinden farklı bir borç servisi karşılama oranı (DSCR) ve hesap kilidi rejimidir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → REER

Reel Efektif Döviz Kuru

Real Effective Exchange Rate

Reel efektif döviz kuru (REER), ticaret ağırlıklı nominal kurun göreli enflasyonla düzeltilmiş halidir. Tek bir pariteye (USD/TL) sıkışmadan rekabetçiliği ölçmeye bir adımdır.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Reel Faiz

Real Interest Rate

Reel faiz, nominal faizden enflasyonun düşülmüş halidir. Karar anındaki ölçü beklenen enflasyona (ex ante) dayanır; gerçekleşen enflasyon (ex post) ise sonucu ölçer. Bu sayı, borçlunun reel yükü ve tasarruf sahibinin reel getirisidir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Referans Faiz

Reference Rate

Referans faiz, değişken faizli kredinin üzerine marj eklenen piyasa veya gösterge oranıdır (TLREF, SOFR, EURIBOR). Politika faiziyle birlikte hareket edebilir; aynı şey değildir. Kredi paketindeki ekran, gün sayısı kuralı ve taban (floor) bağlayıcıdır.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Refinansman

Refinancing

Refinansman, mevcut borcun yeni borç veya özkaynakla değiştirilmesidir. Amaç vade uzatmak, maliyeti değiştirmek, finansal taahhütleri (covenant) sıfırlamak veya bir vade sonunda anaparayı (bullet) temizlemek olabilir - kendiliğinden “daha ucuz borç” değildir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Refinansman Riski

Refinancing Risk

Refinansman riski, vadesi gelen borcun o günkü faizler, limitler, finansal taahhütler (covenant) ve piyasa koşullarında yenilenememesi - veya ancak cezalandırıcı şartlarda yenilenmesi - olasılığıdır. Vade yığılması (maturity wall), bu riskin takvime konmuş halidir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama → VaR

Riske Maruz Değer

Value at Risk

Riske maruz değer (VaR), seçilen bir ufuk ve güven düzeyinde bir kayıp eşiğidir: “varsayılan dağılım altında daha kötü kayıplar seyrektir.” Bir limit aracıdır; kuyruk felaketinin büyüklüğünü ölçmez.

Risk Yönetimi Ayrıntılı açıklama →

Risksiz Faiz

Risk-Free Rate

Risksiz faiz (risk-free rate), temerrüt ve yeniden yatırım riskinden ari kabul edilen bir devlet tahvilinin getirisi olarak alınır. Özkaynak maliyeti (Ke) ve ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin (WACC) tabanıdır; politika faizi veya kredi referansı değildir.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Sabit Maliyet

Fixed Cost

Sabit maliyet, ilgili aralıkta hacimle değişmeyen maliyettir. Tahakkuk zamanlaması nakitle örtüşmek zorunda değildir; kira, maaş, amortisman ve faiz “sabit”i farklı biçimlerde taşır.

Kaldıraç Ayrıntılı açıklama →

Sanayi Üretim Endeksi

Industrial Production

Sanayi üretim endeksi, imalat ve ilgili sektörlerin fiziksel çıktısını izler. Gayri safi yurt içi hasıladan (GSYH / GDP) daha sık ve daha erken bir faaliyet sinyalidir; stok ve vardiya kararının makro girdisidir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Satın Alma

Acquisition

Satın alma, kontrolün nakit, pay veya karma bedelle el değiştirmesidir. Fiyat, işletme değerinden (EV) net borç ve net işletme sermayesi (NWC) düzeltmeleriyle özkaynak değerine iner.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Satın Alma Bedeli

Purchase Price

Satın alma bedeli, paylar için ödenen özkaynak tutarıdır. İlan edilen işletme değerinden (EV) net borç, net işletme sermayesi (NWC) ve diğer düzeltmelerle türetilir; kapanışta çıkan nakit budur (kazanca bağlı ek bedel hariç).

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Satın Alma Muhasebesi

Purchase Accounting

Satın alma muhasebesi, bedeli tanımlanabilir varlıklara gerçeğe uygun değerle dağıtıp kalanı şerefiye (goodwill) yazar; bu dağıtıma satın alma fiyatı tahsisi (PPA) denir. Kapanış sonrası amortisman ve marj, hedef şirketin tarihî kâr-zarar tablosu gibi durmaz.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama → PMI

Satın Alma Yöneticileri Endeksi

Purchasing Managers’ Index

Satın alma yöneticileri endeksi (PMI), satın alma yöneticilerinin sipariş, üretim, istihdam ve teslimat anketinden üretilen bir yayılma endeksidir. 50 eşiği genişlemeyi daralmadan ayırır; düzey değil yön sinyalidir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Satış Gelirleri

Revenue

Satış gelirleri (revenue), edim yükümlülükleri yerine getirildiğinde tahakkuk eden bedeldir (TFRS 15 / IFRS 15). Tahsilat değildir; iadeler, iskontolar ve aracılık sunumu net satışı değiştirir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Satış Kaydırması (cannibalization)

Cannibalization

Satış kaydırması (cannibalisation), yeni bir ürün veya kanalın mevcut satış ve nakdi yemesidir. Artımsal nakit brüt yeni satış değil, net kaydırma sonrasıdır.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama → COGS

Satışların Maliyeti

Cost of Goods Sold

Satışların maliyeti (COGS), satılan mal veya hizmetin doğrudan maliyetidir. Stok hareketi, üretim maliyeti ve politikaya göre imalat amortismanı burada durur - faaliyet giderlerinde (OPEX) değil.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Senaryo Analizi

Scenario Analysis

Senaryo analizi, tutarlı varsayım setlerinin (baz, aşağı, şiddetli) nakit ve finansal taahhüt (covenant) çıktısını karşılaştırmaktır. Tek değişken duyarlılıktan farkı, kurun (FX), faizin, talebin ve tahsilatın birlikte hareket etmesidir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Sendikasyon Kredisi

Syndicated Loan

Sendikasyon kredisi, birden fazla bankanın aynı sözleşme altında paylaştığı kredi paketidir. Tutar, risk paylaşımı ve piyasa disiplini için kullanılır; dokümantasyon ikili (bilateral) hattan daha ağırdır.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → FCF

Serbest Nakit Akımı

Free Cash Flow

Serbest nakit akımı (FCF), iş yatırımlarını fonladıktan sonra kalan nakittir. Gevşek kullanımda işletme nakit akışı (OCF) eksi net sermaye harcamasıdır (CapEx); firmaya serbest nakit akımı (FCFF) ile özkaynağa serbest nakit akımı (FCFE) finansman kalemlerinde ayrışır.

Nakit Akışı Ayrıntılı açıklama → CapEx

Sermaye Harcaması

Capital Expenditure

Sermaye harcaması (CapEx), uzun ömürlü bir varlık için yapılan nakit çıkışıdır. Kârı hemen düşürmez; nakdi ve serbest nakit akışını (FCF) azaltır ve bir varlığı aktifleştirir.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Sermaye Rasyonlaması

Capital Rationing

Sermaye rasyonlaması (capital rationing), firmanın her pozitif net bugünkü değerli (NPV) işi yapmasını durduran iç veya dış bir tavandır. Kıt kaynak nakit, borç kapasitesi, teminat veya yönetim zamanı olabilir.

Yatırım Kararları Ayrıntılı açıklama →

Sermaye Yapısı

Capital Structure

Sermaye yapısı (capital structure), faaliyetleri fonlayan borç ve özkaynak karışımıdır. WACC ağırlıkları, vergi kalkanı (tax shield) ve finansal sıkıntı maliyetleri bu karışımdan gelir; defter kaldıracı hedef yapının vekili değildir.

Sermaye Yapısı Ayrıntılı açıklama →

Sinerji

Synergy

Sinerji, birleşen şirketlerin ayrı ayrı duran nakitlerinin toplamından daha fazla nakit üreteceği varsayımıdır. Maliyet, gelir, vergi ve finansman sinerjisi ayrı kanıtlardır; hepsi FAVÖK (EBITDA) değildir.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Stok Devir Hızı

Inventory Turnover

Stok devir hızı, stokun bir yılda satışların maliyeti (COGS) olarak kaç kez satıldığını gösterir. Stokta kalma süresinin (DIO) tersidir: devir = 365 / DIO. Yüksek devir daha az nakit bağlar ve stok tükenmesini gizleyebilir.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Stoklar

Inventory

Stoklar, satış veya üretim için tutulan hammadde, yarı mamul (WIP) ve mamul mallardır. Nakit, duran varlığa dönüşmeden önce burada bağlanır; maliyetleme yöntemi dönem kârını kaydırır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama → DIO

Stokta Kalma Süresi

Days Inventory Outstanding

Stokta kalma süresi (DIO), satışların maliyeti (COGS) cinsinden stokta kaç günlük mal bulunduğunu gösterir. Hammadde, yarı mamul (WIP) ve mamul stoğu tek bir ortalamada birleşir; fazlayı stok tükenmesinden ayırmaz.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Stres Testi

Stress Testing

Stres testi, olasılığı düşük ama tutarlı şokların (kur, faiz, talep, tahsilat) nakit, finansal taahhütler (covenant) ve borç servisi üzerindeki etkisini ölçer. Bütçe sapması ve riske maruz değerden (VaR) ayrı bir kuyruk aracıdır.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Sulandırma

Dilution

Sulandırma, yeni payın veya dönüştürülebilir enstrümanın mevcut ortakların kâr, nakit ve kontrol üzerindeki hakkını küçültmesidir. Pay başına kazanç (EPS) sulandırması, ekonomik değer sulandırmasıyla aynı şey değildir.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Sürdürme tipi finansal taahhüt (maintenance covenant)

Maintenance Covenant

Sürdürme tipi finansal taahhüt (maintenance covenant), rasyonun her test döneminde (çoğu zaman çeyrekte) tavan / taban içinde kalmasını ister. İşlem olmasa da ihlal doğabilir; banka kredisinin standart rejimidir.

Kredi sözleşmesi maddeleri (covenant) Ayrıntılı açıklama → SGR

Sürdürülebilir Büyüme Oranı

Sustainable Growth Rate

Sürdürülebilir büyüme oranı (SGR), hedef sermaye yapısı ve temettü politikası bozulmadan iç kaynakla finanse edilebilen satış büyümesidir. Bunun üstündeki büyüme borç veya özkaynak ister.

Büyüme Ayrıntılı açıklama →

Şerefiye

Goodwill

Şerefiye (goodwill), satın alma bedelinin tanımlanabilir net varlıkların gerçeğe uygun değerini aşan kısmıdır. Nakit çıkışı kapanışta gerçekleşir; şerefiyenin varlık olarak bilançoda durması, ödenen değerin korunduğu anlamına gelmez.

Birleşme ve satın alma (M&A) Ayrıntılı açıklama →

Taahhüt Ücreti

Commitment Fee

Taahhüt ücreti, çekilmeyen bakiye üzerinden biriken bedeldir. Limit sigortasının fiyatıdır; çekim olmasa da nakit çıkar.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Tahsilat Oranı

Recovery Rate

Tahsilat oranı, temerrüt sonrası alacaklının maruziyetinin ne kadarını nakit olarak geri aldığıdır. Temerrüt halinde kayıp (LGD) bunun tümleyenidir. Kıdem, teminat ve yasal süreç tahsilatı belirler.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Takas sözleşmesi (swap)

Swap

Takas sözleşmesi (swap), belirli nakit akışlarının (faiz, döviz, anapara) bir dönem boyunca değiştirilmesine ilişkin sözleşmedir. Krediyi kapatmadan faiz veya para birimi profilini değiştirir.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Tali Borç

Subordinated Debt

Tali borç, temerrütte kıdemli alacaklılardan sonra tahsil edilen katmandır. Daha yüksek kupon, daha zayıf teminat ve daha yüksek temerrüt halinde kayıp (LGD) taşır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Tedarikçi Finansmanı (Reverse Factoring)

Reverse Factoring

Tedarikçi finansmanı (reverse factoring), alıcının onayladığı fatura üzerine bankanın tedarikçiye erken ödemesidir. Alıcı borç ödeme süresini (DPO) uzatabilir; tedarikçi, alıcının kredisinden daha ucuza tahsil eder.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Tedarikçi Kredisi

Supplier Financing

Tedarikçi kredisi, vadeli alımdan doğan ticari kredidir. Faiz bir satır olarak görünmez; kaybedilen iskontolar, liste fiyatı ve tedarik riski olarak ödenir.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Temerrüt

Default

Temerrüt, sözleşmedeki ödeme veya finansal taahhüt (covenant) yükümlülüğünün ihlalidir. Ödeme temerrüdü nakit kaçırmaktır; finansal taahhüt (teknik) temerrüdü çoğu kez muacceliyeti ve çapraz temerrüdü tetikler.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama → PD

Temerrüt Olasılığı

Probability of Default

Temerrüt olasılığı (PD), belirli bir ufukta sözleşmenin temerrüt tanımına düşme ihtimalidir. Kredi notları ve kredi temerrüt takası (CDS) bu olasılığın piyasa ve ajans vekilleridir; nakit modeli ayrı bir olasılık üretir.

Finansal Stres Ayrıntılı açıklama →

Teminat

Collateral

Teminat, borcu güvenceye alan varlık veya haktır: rehin, ipotek, alacak temliği, nakit blokaj. Limit ve marj icrada doğacak nakde göre kurulur, defter değerine göre değil.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Teminatlı Kredi

Secured Loan

Teminatlı kredi, alacak, stok, taşınmaz veya paylar üzerindeki bir rehinle güvenceye alınan borçtur. Marj ve limit teminat kalitesini izler; teminatsız alacaklılar nakit dağıtım sırasında (waterfall) alta itilir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Teminatsız Kredi

Unsecured Loan

Teminatsız kredi belirli bir varlık rehinine dayanmaz; şirketin genel ödeme gücüne (ve finansal taahhütlerine) güvenir. Marj genellikle teminatlıdan daha geniştir; esneklik daha yüksektir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama → TV

Terminal Değer

Terminal Value

Terminal değer (terminal value), açık tahmin döneminden sonraki nakit akışlarının (ufuk) değeridir. Gordon büyüme modeli veya çıkış çarpanı (exit multiple) ile kurulur; işletme değerinin (EV) büyük bir payını oluşturması, uzun vadeli varsayıma bağımlılık demektir.

Değerleme Ayrıntılı açıklama →

Ticari Alacaklar

Trade Receivables

Ticari alacaklar, kredili satışlardan müşterilerden tahsil edilecek tutarlardır. Hasılat tahakkuk etmiştir; nakit henüz gelmemiştir. Beklenen kredi zararları karşılığı net bakiyeyi düşürür.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Ticari Borçlar

Trade Payables

Ticari borçlar, mal ve hizmet alımlarından tedarikçilere ödenecek tutarlardır. Faizsiz görünen kısa vadeli finansmandır; bedeli vade, iskonto ve tedarik sürekliliğidir.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Ticari Kredi

Trade Credit

Ticari kredi, mal ve hizmet alımında tedarikçinin tanıdığı ödeme vadesidir. Banka kredisinden ucuz görünür; ilişki kesilince en pahalı finansmandır.

İşletme Sermayesi Ayrıntılı açıklama →

Ticari Kredi Faizi

Commercial Loan Rate

Ticari kredi faizi, bankanın firmaya uyguladığı nakit kredi fiyatıdır. Politika faizi artı fonlama, sermaye, risk ve rekabet marjıdır; TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) kararının bire bir kopyası değildir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama → TP

Transfer Fiyatlandırması

Transfer Pricing

Transfer fiyatlandırması (TP), ilişkili taraflar arasındaki mal, hizmet, lisans ve finansman fiyatlarını emsallere uygunluk (arm’s length) ile test eder. Fark, vergi matrahını kaydırır ve çifte vergi veya ceza doğurabilir.

Vergi Ayrıntılı açıklama → CPI

Tüketici Fiyat Endeksi

Consumer Price Index

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE / CPI), hanehalkı sepetinin fiyat değişimidir. Ücret, kira ve bazı sözleşmelerin endeksidir; şirketin girdi enflasyonu yurt içi üretici fiyat endeksinden (Yİ-ÜFE / PPI) sapabilir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Tüm maliyet (all-in)

All-in Cost

Tüm maliyet (all-in), referans faiz, marj, ücretler ve zorunlu bakiyelerin tek bir yıllık orana çevrilmiş halidir. Karar sayısı budur; kupon satırı değildir.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

USD/TL Kuru

USD/TRY

USD/TL, bir ABD dolarının Türk lirası fiyatıdır. Birçok sözleşme, stok ve borcun referans paritesidir; rekabetçilik ve “adil kur” tek bu satırdan okunmaz.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama → CRP

Ülke Risk Primi

Country Risk Premium

Ülke risk primi (country risk premium, CRP), gelişmiş piyasa risksiz faizi (Rf) artı küresel piyasa risk primi (ERP) iskeletine eklenen yerel temerrüt, transfer ve makro risk dilimidir. Yerel Rf bu riski zaten gömüyorsa CRP yeniden eklenmez.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama →

Ülke Riski

Sovereign Risk

Ülke riski (sovereign risk), devletin ödeme gücünün, transfer kısıtının, döviz kurunun (FX) ve politika şoklarının firma nakdine ve iskonto oranına yansımasıdır. Firma riskinden ayrı bir tavan oluşturur.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Vade sonunda anapara kredisi (bullet)

Bullet Loan

Vade sonunda anapara kredisi (bullet), vade boyunca (kural olarak) yalnızca faiz öder ve anaparayı vade gününde tek seferde kapatır. Ara dönem DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı) kolay görünür; vade günü bir refinansman veya nakit şokudur.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Vade sonunda yığılmış anapara (balloon)

Balloon Payment

Balon ödeme (balloon), kısmen itfa edilen bir kredide vade gününde ödenecek büyük kalıntı anaparadır. Tam vade sonunda anapara kredisi (bullet) ile tam itfa arasında melez bir yığılmadır.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Vade yığılması (maturity wall)

Maturity Wall

Vade yığılması (maturity wall), anapara ve refinansman yükümlülüklerinin bir pencerede (örneğin 12–24 ay) toplanmasıdır. Toplam borç değişmeden yığılma, likiditeyi ve refinansman riskini açabilir.

Borçlanma Ayrıntılı açıklama →

Vadeli İşlem Sözleşmesi (Futures)

Futures

Vadeli işlem sözleşmesi (futures), borsada işlem gören standartlaştırılmış bir vadeli sözleşmedir (forward). Tezgâh üstü (OTC) vadeli sözleşmeden farklı olarak günlük teminat tamamlama çağrısı (margin), standart sözleşme büyüklüğü ve karşı taraf olarak bir takas kurumu (clearing house) içerir.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Vadeli Kredi

Term Loan

Vadeli kredi, belirli bir anapara, vade ve geri ödeme planı olan, döner olmayan kredi paketidir. Sermaye harcaması (CapEx) ve satın alma finansmanının omurgasıdır; bakiye serbestçe salınmaz.

Bankacılık Ayrıntılı açıklama →

Vadeli Sözleşme (forward)

Forward

Vadeli sözleşme (forward), gelecekteki bir tarihte belirlenmiş kur veya fiyattan alma veya satma taahhüdüdür. Tezgâhüstüdür (OTC) ve vade ile tutarda uyarlanır. Başlangıçta değeri sıfırdır; vadede spot ile fark nakit olur.

Hazine Ayrıntılı açıklama →

Vergi Kalkanı

Tax Shield

Vergi kalkanı (tax shield), faizin vergiye tabi kârı düşürmesi sayesinde tasarruf edilen nakit vergidir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinde (WACC) (1−T), bu tasarrufu borç maliyetine (Kd) yansıtır; T ancak kalkan fiilen kullanılabiliyorsa anlamlıdır.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

Vergi Kapasitesi

Tax Capacity

Vergi kapasitesi, faiz ve benzeri indirimlerin nakit vergiyi fiilen kesebileceği vergiye tabi kazanç ve nakit vergi tavanıdır. Bu tavanın üzerinde kalkan sıfırdır.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

Vergi Sonrası Borç Maliyeti

After-Tax Cost of Debt

Vergi sonrası borç maliyeti, indirilebilen kısım üzerindeki nakit vergi kalkanından sonra kalan tüm maliyet (all-in) faizidir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin (WACC) borç bacağıdır; kalkan yoksa Kd olduğu gibi kalır.

Vergi Ayrıntılı açıklama → NOPAT

Vergi Sonrası Faaliyet Kârı

NOPAT

Vergi sonrası net faaliyet kârı (NOPAT), finansmandan bağımsız bir vergi sonrası faaliyet kârıdır. Firmaya serbest nakit akımının (FCFF) ve yatırılan sermaye getirisinin (ROIC) payıdır; ödenen nakit vergiden farklı olabilir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Vergiye Tabi Kazanç

Taxable Income

Vergiye tabi kazanç, kurumlar vergisinin tarh edildiği matrahtır. TFRS net kârı değildir; kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar, yeniden değerlemeler ve zamanlama köprüyü kurar.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

WACC’te Vergi Sonrası Borç Maliyeti

After-Tax Kd in WACC

Vergi sonrası borç maliyeti (after-tax cost of debt), kalkan sonrası tüm maliyet (all-in) Kd’dir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin (WACC) borç bacağıdır; T kullanılamıyorsa çarpan 1’e yaklaşır.

Sermaye Maliyeti Ayrıntılı açıklama → IC

Yatırılan Sermaye

Invested Capital

Yatırılan sermaye (invested capital), faaliyete bağlanan sermayedir: faaliyet net işletme sermayesi (NWC) artı net maddi duran varlıklar (PPE) veya özkaynak artı net borç (fazla nakit hariç). Bu tutar, yatırılan sermaye getirisinin (ROIC) paydasıdır.

Değerleme Ayrıntılı açıklama → ROIC

Yatırılan Sermaye Getirisi

Return on Invested Capital

Yatırılan sermaye getirisi (ROIC), vergi sonrası net faaliyet kârının (NOPAT) yatırılan sermayeye oranıdır. İşe bağlanan sermayenin, finansmandan bağımsız getirisini ölçer; ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) ile makası temel değer yaratımı testidir.

Finansal Tablolar Ayrıntılı açıklama →

Yıl Ortası Varsayımı

Mid-Year Convention

Yıl ortası varsayımı (mid-year convention), yıllık nakdi yıl sonunda değil yıl ortasında geliyormuş gibi ele alarak iskonto üssünü yarım yıl öne çeker. Nakit düzgün birikiyorsa yıl sonu indirgeme değeri düşük gösterir.

Değerleme Ayrıntılı açıklama → PPI

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi

Producer Price Index

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE / PPI), yurt içinde üretilen malların üretici fiyat değişimidir. Girdi ve stok maliyetinin makro vekilidir; tüketici fiyat endeksine (TÜFE / CPI) geçiş gecikmeli ve eksik olabilir.

Makroekonomi Ayrıntılı açıklama →

Yuvarlanan Tahmin

Rolling Forecast

Yuvarlanan tahmin, ufku sabit tutup her dönemde bir dilim ekleyen kayan plandır. Yıllık bütçenin bayatlamasını önler; 13 haftalık nakit bunun kısa ufuklu halidir.

Büyüme Ayrıntılı açıklama → NOL

Zarar Mahsubu

NOL Carryforward

Mahsup edilebilir mali zarar (NOL) devri, önceki mali zararların gelecekteki vergiye tabi kazançtan düşülmesidir. Nakit vergiyi erteleyen bir varlıktır; süre, devir ve birleşme kuralları kullanımı kısıtlar.

Vergi Ayrıntılı açıklama →

CFO kısaltmaları

APV BE CapEx CAPM CCC CDS CFADS COGS CPI CRP CUR D/E DCF DCL DD DFL DIO DOL DPO DSCR DSO EAA EBIT EBITDA EBITDAR EIR ERP ETR EV FCF FCFE FCFF FDD GDP IC ICR IGR IRR IRS L/C LBO MIRR NCI NOL NOPAT NPV NWC OCF OPEX OWC P/B P/E PD PI PIK PMI PPI RCF REER ROA ROE ROIC SGR SPA TP TV VaR WACC WCR XIRR XNPV β ΔNWC

İlgili CFO hesaplama araçları

Araçları aç →

Finansal analiz ve rapor Borç kapasitesi Borç servisi karşılama oranı Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti 13 haftalık nakit bütçesi Finansal stres testi Refinansman ve vade yoğunlaşması Kur riski stres testi

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.

CFO’nun bilmesi gereken 30 temel kavram

13 Haftalık Nakit Bütçesi

Açık Pozisyon

Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti

Akreditif

Aktif Kârlılığı

Alacak Devir Hızı

Alacak Tahsil Süresi

Altman Z-Skoru

Amortisman

Amortismanlı Kredi

Anapara Ödemesi

Ara katman finansmanı (mezzanine)

Artımsal Nakit Akışı

Artırıcı Etki

Asgari likidite finansal taahhüdü

Asgari Nakit

Aşırı büyüme ile nakit sıkışması (overtrading)

Azami Kaldıraç

Azınlık İskontosu

Azınlık Payı

Bağımsız Projeler

Bakım-İdame Yatırımı

Başabaş Noktası

Batık Maliyet

Baz Riski

Beta

Bilanço

Birleşik Kaldıraç

Birleşik Kaldıraç Derecesi

Birleşme

Borç / Özkaynak Oranı

Borç Devir Hızı

Borç Finansmanı

Borç güvenlik payı (headroom)

Borç Kapasitesi

Borç Maliyeti

Borç Ödeme Gücü

Borç Ödeme Süresi

Borç Servisi

Borç Servisi Karşılama Oranı

Borç Servisine Uygun Nakit Akışı

Borç Sürdürülebilirliği

Borç Vadesi

Borç Yükü

Brüt Borç

Brüt Kâr

Brüt Marj

Büyüklük Primi

Büyüme Finansman Açığı

Büyüme Yatırımı

Cari İşlemler Dengesi

Cari Oran

Çapraz Muacceliyet

Çapraz Temerrüt

Çekilmiş Borç

Çeviri Riski

Çıkış Çarpanı

Dağıtılmamış Kârlar

Defter Değeri

Defter Özkaynağı

Değer Yaratıcı Büyüme

Değişken Maliyet

Denkleştirme Teorisi

Devlet Tahvili Getirisi

Dış Büyüme

Doğal Korunma

Doğuran tip finansal taahhüt (incurrence covenant)

Döner kredi (RCF)

Döviz Maruziyeti

Döviz Takas Sözleşmesi

DSCR finansal taahhüdü (DSCR covenant)

Durasyon (duration)

Durum Tespiti

Duyarlılık Analizi

Düzeltilmiş Bugünkü Değer

Düzeltilmiş İç Verim Oranı

Düzenleme Ücreti

Düzensiz Tarihli İç Verim Oranı

Düzensiz Tarihli Net Bugünkü Değer