EAA

Eşdeğer Yıllık Eşit Taksit

Kısa tanım

Eşdeğer yıllık eşit taksit (EAA, equivalent annual annuity), farklı ömürlü karşılıklı dışlayan projelerin net bugünkü değerlerini (NPV) ortak bir yıllık nakit dilimine çevirir. Yinelenebilir bir zincir altında “hangi makineyi sonsuza dek yenileriz?” sorusuna cevap verir.

Ayrıntılı açıklama

Beş yıllık bir hat ile sekiz yıllık bir hat düzeltilmemiş net bugünkü değer (NPV) ile sıralanamaz. EAA, her net bugünkü değeri iskonto oranı (r) ve süre (n) ile eşit taksite (annuity) çevirir; daha yüksek EAA’lı proje seçilir. Eşdeğer yıllık maliyet (EAC) aynı formülün bir maliyet bugünkü değeri üzerinedir.

Varsayım, işin aynı risk ve fiyatla yinelenebildiğidir. Teknoloji, talep veya yenileme maliyeti bozulursa zincir kırılır; o zaman ortak ufuk senaryosu veya bir reel opsiyon gerekir.

CFO açısından neden önemlidir?

Yenileme-onarım ve filo kararlarında “daha uzun ömür, daha yüksek NPV” kısa ömürlü ve verimli bir varlığı eleyebilir.

Nasıl hesaplanır?

EAA = NPV × r / [1 − (1+r)^(−n)]

NPV, n dönemlik eşit taksit (annuity) faktörünün tersiyle yıllık dilime çevrilir. Her proje kendi n’sini kullanır.

Formüldeki değişkenler

• NPV: projenin net bugünkü değeri (NPV)
• r: iskonto oranı
• n: ekonomik ömür (yıl)

Nasıl yorumlanır?

EAA yalnızca sonsuz yenileme makul ise bir sıralama kuralıdır. Tek seferlik lisans veya kampanya düzeltilmemiş net bugünkü değerde (NPV) kalmalıdır.

Sayısal örnek

A: NPV 3 mn TL, n = 3, r = %20 → EAA ≈ 3 × 0,20 / [1 − 1,20⁻³] ≈ 1,42 mn TL/yıl. B: NPV 4 mn TL, n = 6 → EAA ≈ 1,20 mn TL/yıl; yenileme altında A önde sıralanır.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.