NPV

Net Bugünkü Değer

Kısa tanım

Net bugünkü değer, projenin artımsal nakit akışlarının eşik getiri ile iskonto edilip başlangıç yatırımından düşülmesidir. Pozitif NPV, o iskonto oranında ekonomik değer yarattığını söyler; finansmanı, teminatı veya nakit zamanlamasını tek başına çözmez.

Ayrıntılı açıklama

NPV, paranın zaman değerini ve riski iskonto oranına gömer. Girdi, muhasebe kârı değil artımsal nakit akışıdır: vergi sonrası işletme nakitleri, ΔNWC, bakım ve büyüme yatırımı, hurda ve vergi kalkanı. Batık maliyet dışarıda kalır; fırsat maliyeti ve kannibalizasyon içeriye alınır.

Karşılıklı dışlayan projelerde ölçek ve vade farklıysa IRR yanıltır; sıralama NPV ile yapılır. Sermaye rasyonlamasında NPV’nin kârlılık endeksiyle birlikte okunması, kıt bütçeyi birim yatırıma göre dağıtır. İskonto oranı WACC ise proje riskinin şirket ortalamasından sapması beta veya eşik primiyle düzeltilir.

CFO açısından neden önemlidir?

CapEx komitesi, satın alma ve kapasite kararı “kaç yılda döner?” diye değil, iskonto edilmiş artımsal nakde göre alınır. Yanlış iskonto veya şişirilmiş terminal değer, kârlı görünen bir yatırımı WACC’in altında bırakır.

Nasıl hesaplanır?

NPV = Σ CFₜ / (1+r)ᵗ − I₀

Toplam, projenin ömrü boyunca artımsal CF’lerin r ile iskonto edilip I₀’dan düşülmesidir. r, finansman yapısını WACC içinde taşır; proje borca özgüyse APV ayrı kalkan hesaplar.

Formüldeki değişkenler

• CFₜ: t dönemindeki artımsal serbest nakit akışı
• r: iskonto oranı (çoğu kez WACC veya risk ayarlı eşik)
• I₀: başlangıç net yatırımı

Nasıl yorumlanır?

NPV > 0, r iskonto oranında değer yaratır; sıfır, tam eşik getiri demektir. Mutlak NPV ölçeği ödüllendirir: büyük düşük marjlı proje, küçük yüksek IRR’li projeyi yenebilir. Kur, enflasyon ve vergi takvimi nakitleri ve r’yi aynı para biriminde tutmayı gerektirir.

Sayısal örnek

I₀ = 10 mn TL, üç yıl CF = 4, 5 ve 6 mn TL, r = %20 ise NPV ≈ 4/1,2 + 5/1,2² + 6/1,2³ − 10 ≈ 0,97 mn TL.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.