Geri Ödeme Süresi
Kısa tanım
Geri ödeme süresi, başlangıç yatırımının artımsal nakit akışlarıyla kaç dönemde karşılandığıdır. Likidite ve politika riskine kaba bir bakıştır; paranın zaman değerini ve süre sonundaki nakitleri yok sayar.
Ayrıntılı açıklama
Kesirli yıl, son eksiği o yılın nakitine bölerek interpolasyonla bulunur. Yöntem, erken nakit üreten işleri ödüllendirir; bu yüzden nakit sıkışık veya politik riski yüksek ortamda eleme süzgeci olarak kullanılır.
Süre dolduktan sonraki nakitler — hurda, uzayan sözleşme, çevre yükümlülüğü — hesaba girmez. İskonto yoksa bugünkü 1 TL ile beşinci yıldaki 1 TL eşittir. Bu iki nedenle payback, NPV’nin yerine geçemez.
CFO açısından neden önemlidir?
Yüksek faiz ve kısa kredi vadesinde “üç yılda döner” cümlesi kredi komitesini rahatlatır; ama iskonto edilmemiş payback, pahalı sermayeyi ucuz gösterir.
Nasıl hesaplanır?
Payback = yatırımın kümülatif artımsal nakitlerle karşılandığı süre
Kümülatif artımsal CF, I₀’ı geçtiği dönemde (gerekirse doğrusal kesir) payback’dir. İskonto yok.
Formüldeki değişkenler
- Payback: kümülatif CF’nin I₀’a ulaştığı yıl (kesirli yıl interpolasyonuyla)
Nasıl yorumlanır?
Kısa payback, nakit zamanlaması iyidir demektir; kârlılık demek değildir. Sektör ve proje ömrüne göre kabul eşiği değişir; evrensel “üç yıl kuralı” yoktur.
Sayısal örnek
I₀ = 12 mn TL, CF 5, 5, 5 mn TL: iki yılda 10, üçüncü yılda 2/5 ek → payback = 2,4 yıl. Üçüncü yıl sonrası nakit yok sayılır.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye'de Şirketler Hangi Zamanlarda Daha Çok Nakit Sıkışıklığı Yaşar?
Nakit sıkışıklığı yalnızca vergi dönemlerine bağlı değildir; faiz, kredi iştahı, kur, stok maliyeti, tahsilat vadeleri ve satış temposu birlikte belirler. Asıl
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansBüyümek Her Zaman İyi midir?
Satışların artması çoğu zaman başarı sayılır; ancak büyüme, sürdürülebilir bir iş modeli, yeterli kârlılık ve nakit sağlama kapasitesiyle desteklenmediğinde eko
5 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.