IRR

İç Verim Oranı

Kısa tanım

İç verim oranı, projenin NPV’sini sıfırlayan iskonto oranıdır. Eşik getirinin (çoğu kez WACC) üzerindeyse proje o varsayım setinde kabul edilebilir görünür; ölçek, yeniden yatırım ve nakit işareti sorunlarını çözmez.

Ayrıntılı açıklama

IRR, dönemsel nakitlerin iç getirisidir; ara nakitlerin IRR’de yeniden yatırılabildiği varsayımını taşır. Bu varsayım gerçekçi değilse MIRR, düzensiz tarihlerde XIRR kullanılır. Nakit işareti birden fazla kez değişirse birden fazla pozitif IRR matematiksel olarak mümkündür.

Karşılıklı dışlayan projelerde yüksek IRR, küçük yatırımı ödüllendirir; büyük düşük IRR’li proje daha fazla NPV üretebilir. Bu yüzden kabul kuralı “IRR > eşik” bağımsız projeler içindir; sıralama NPV’dedir. Kredi paketindeki irr benzeri getiri (debt yield, equity IRR) farklı nakit tanımı kullanır.

CFO açısından neden önemlidir?

Yönetim kurulu IRR’yi “yüzde getiri” olarak okur; CFO’nun işi aynı nakit tanımı, aynı vade ve aynı eşikle karşılaştırmaktır. Şişirilmiş terminal değer IRR’yi yükseltir, nakdi getirmez.

Nasıl hesaplanır?

NPV(IRR) = 0 ⇒ Σ CFₜ / (1+IRR)ᵗ = I₀

NPV(r) = 0 denkleminin r çözümü IRR’dir. Periyotlar eşit değilse bu formül XIRR’ye bırakılır.

Formüldeki değişkenler

• IRR: NPV’yi sıfırlayan iskonto oranı
• CFₜ: dönemsel artımsal nakit akışı

Nasıl yorumlanır?

IRR − WACC farkı güvenlik marjı gibi okunur ama dağılım ve yeniden yatırım varsayımını gizler. Çok yüksek IRR, kısa ömür veya düşük I₀ belirtisi olabilir. Döviz nakitlerinde IRR, kur senaryosuna bağlıdır.

Sayısal örnek

I₀ = 10 mn TL, üç yıl 4, 5, 6 mn TL ise IRR ≈ %22; WACC %20 ise bağımsız projede kabul, karşılıklı dışlayan rakipten büyük NPV’li olan tercih edilir.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.