FCF

Serbest Nakit Akımı

Kısa tanım

Serbest nakit akımı (FCF), iş yatırımlarını fonladıktan sonra kalan nakittir. Gevşek kullanımda işletme nakit akışı (OCF) eksi net sermaye harcamasıdır (CapEx); firmaya serbest nakit akımı (FCFF) ile özkaynağa serbest nakit akımı (FCFE) finansman kalemlerinde ayrışır.

Ayrıntılı açıklama

“Serbest”, temettüye, borç ödemesine veya nakit tamponuna gidebilecek nakit demektir - hukuken kısıtsız olduğu anlamına gelmez (finansal taahhütler / covenants, teminat, kısıtlı ödemeler). Bakım-idame yatırımı (maintenance CapEx) ile büyüme yatırımı ayrılmazsa serbest nakit akımı büyüme yılında yapısal olarak zayıf görünür.

Serbest nakit akımı işletme nakit akışından daha dardır ve borç servisine uygun nakit akışından (CFADS) farklı bir kesittir: CFADS borç servisinden önce ve bazı zorunlu yatırımlardan sonradır. Aynı etiketi üç modelde kullanmak kredi ve değerlemeyi bozar.

CFO açısından neden önemlidir?

Temettü, pay geri alımı ve borç azaltma bu nakitten ödenir. Negatif serbest nakit akımı büyüme yatırımı veya nakit yakma olabilir; yatırılan sermaye getirisi (ROIC) ve nakit tamponu bunları ayırır. Değerleme belirsiz bir “FCF” değil, firmaya veya özkaynağa serbest nakit akımı ister.

Nasıl hesaplanır?

Serbest nakit akımı ≈ İşletme nakit akışı − Net yatırım harcaması (tanım varyantları için FCFF / FCFE)

Formüldeki değişkenler

• FCF: Serbest nakit akımı (genel kullanım)
• OCF: İşletme nakit akışı
• CapEx: Net sermaye harcaması (CapEx)

Nasıl yorumlanır?

Pozitif serbest nakit akımı tahsilatın yatırımı aştığı anlamına gelir; stok eritme tek seferlik serbest nakit akımı yaratır. Yüksek faiz rejiminde serbest nakit akımı pozitifken bir anapara yığılması (maturity wall) kasayı boşaltabilir - özkaynağa serbest nakit akımına inmek gerekir.

Sayısal örnek

İşletme nakit akışı 34 mn TL, net sermaye harcaması 25 mn TL → genel serbest nakit akımı ≈ 34 − 25 = 9 mn TL.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.