ROIC

Yatırılan Sermaye Getirisi

Kısa tanım

ROIC, vergi sonrası faaliyet kârının yatırılan sermayeye oranıdır. Finansman yapısından bağımsız olarak işletmeye bağlanan sermayenin getirisini ölçer; WACC ile farkı değer yaratımının temel testidir.

Ayrıntılı açıklama

Pay NOPAT, payda işletme sermayesi artı net duran varlıklar (nakit ve finansal yatırımlar hariç) veya eşdeğer olarak özkaynak artı net borçtur. İki payda tanımı tutarlı kurulmazsa ROIC şişer veya erir. Şerefiye dahil edilip edilmemesi “satın alma getirisi” ile “organik getiri”yi ayırır.

Büyüme, ROIC WACC’in üzerindeyse değer yaratır; aksi halde satış artışı değer yok eder. İşletme sermayesi şişmesi paydayı büyütüp ROIC’i düşürür — kâr artarken bile.

CFO açısından neden önemlidir?

Yatırım komitesi, satın alma ve kapasite artırımı bu karşılaştırmaya bağlanır. ROE yüksek, ROIC düşükse değer kaldıraçtan geliyordur; stres altında kırılır. Temettü ve borçlanma, ROIC’i değiştirmeden ROE’yi oynatabilir.

Nasıl hesaplanır?

ROIC = NOPAT / Yatırılan sermaye

NOPAT faaliyet kârından finansman bağımsız vergi düşülerek bulunur. Yatırılan sermaye ortalama (dönem başı+sonu)/2 alınır; büyük yatırım yılında dönem sonu payda daha muhafazakârdır.

Formüldeki değişkenler

• ROIC: Vergi sonrası faaliyet kârı / Yatırılan sermaye
• NOPAT: FVÖK × (1 − T) veya nakit vergiye göre düzeltilmiş
• IC: Faaliyet varlıkları − faaliyet yükümlülükleri (veya özkaynak + net borç)

Nasıl yorumlanır?

ROIC − WACC makası, varsayılan WACC ve NOPAT vergisi kadar kırılgandır. Enflasyon tarihi maliyetli paydayı küçültüp ROIC’i şişirir. Evrensel eşik yoktur; varlık ömrü, kapasite ve döngü belirler. Tek yıl ROIC, döngü dip veya tepesinde yanıltır.

Sayısal örnek

NOPAT 60 mn TL, ortalama yatırılan sermaye 400 mn TL ise ROIC = 60 / 400 = %15.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.