ROIC
Yatırılan Sermaye Getirisi
Kısa tanım
Yatırılan sermaye getirisi (ROIC), vergi sonrası net faaliyet kârının (NOPAT) yatırılan sermayeye oranıdır. İşe bağlanan sermayenin, finansmandan bağımsız getirisini ölçer; ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) ile makası temel değer yaratımı testidir.
Ayrıntılı açıklama
Pay vergi sonrası net faaliyet kârıdır; payda nakit ve finansal yatırımlar hariç faaliyet işletme sermayesi artı net maddi duran varlıklardır (PPE), ya da eşdeğer olarak özkaynak artı net borçtur. Tutarsız paydalar oranı şişirir veya ezer. Şerefiyeyi dâhil etmek satın alma getirilerini organik getirilerle karıştırır.
Büyüme ancak yatırılan sermaye getirisi ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini aşıyorsa değer yaratır; aksi halde satış büyümesi değer yok eder. İşletme sermayesi şişmesi paydayı yükseltir ve kâr artarken bile oranı keser.
CFO açısından neden önemlidir?
Sermaye harcaması (CapEx), birleşme ve satın alma (M&A) ve kapasite dosyaları bu karşılaştırmaya bağlanır. Yüksek özkaynak kârlılığı (ROE) ile düşük yatırılan sermaye getirisi bir kaldıraç hikâyesidir ve stres altında kırılır. Temettü ve borçlanma, yatırılan sermaye getirisini oynatmadan özkaynak kârlılığını hareket ettirebilir.
Nasıl hesaplanır?
ROIC = NOPAT / Yatırılan sermaye
Vergi sonrası net faaliyet kârı, finansmandan bağımsız bir vergi sonrası faaliyet kârıdır. Yatırılan sermaye genellikle dönem başı ve dönem sonu ortalamasıdır; ağır yatırım yılında yıl sonu sermaye daha muhafazakârdır.
Formüldeki değişkenler
- ROIC: Vergi sonrası net faaliyet kârı / Yatırılan sermaye
- NOPAT: FVÖK × (1 − T) veya nakit vergiye göre düzeltilmiş (NOPAT)
- IC: Faaliyet varlıkları − faaliyet yükümlülükleri (veya özkaynak + net borç)
Nasıl yorumlanır?
Yatırılan sermaye getirisi ile ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti makası, ancak WACC ve vergi sonrası net faaliyet kârındaki vergi kadar sağlamdır. Enflasyon tarihi maliyetli paydayı küçültür ve oranı şişirir. Evrensel bir eşik getiri (hurdle) yoktur; varlık ömrü, kapasite kullanımı ve çevrim baskındır. Çevrimin tepe veya dip noktasındaki tek yıllık oran yanıltır.
Sayısal örnek
Vergi sonrası net faaliyet kârı 60 mn TL, ortalama yatırılan sermaye 400 mn TL → yatırılan sermaye getirisi = 60 / 400 = 15%.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye’de Şirket Değerinin Belirlenmesinde Karşılaşılan Zorluklar
Türkiye’de şirket değerlemesi; enflasyon, faiz ve kur belirsizliği, veri erişimi ve finansal planlama kültürü nedeniyle daha karmaşık hâle gelmektedir. Başlıca
3 dk okuma
Yazıyı oku → Finansİleriye Dönük FAVÖK, Şirket Değerlemelerinde Uygun Bir Tercih Olabilir mi?
ŞD/İleriye Dönük FAVÖK (forward EV/EBITDA) yaklaşımı, özellikle hızlı büyüyen ve cari FAVÖK’ü sürdürülebilir kapasiteyi yansıtmayan şirketlerde Geçmişe Dönük FA
12 dk okuma
Yazıyı oku → Finansİşletme sermayesi illüzyonu: satışlar artarken batmak…
Şirket yönetiminde satış artışı çoğu zaman başarı sayılır; işletme finansmanı açısından ise ciro ile kasa aynı şey değildir ve finanse edilemeyen büyüme ciddi b
4 dk okuma
Yazıyı oku → FinansBüyümek Her Zaman İyi midir?
Satışların artması çoğu zaman başarı sayılır; ancak büyüme, sürdürülebilir bir iş modeli, yeterli kârlılık ve nakit sağlama kapasitesiyle desteklenmediğinde eko
5 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.