ROE
Özkaynak Kârlılığı
Kısa tanım
Özkaynak kârlılığı (ROE), net kârın ortalama özkaynağa oranıdır. Ortaklara muhasebe getirisidir ve hem faaliyet kârlılığını hem finansal kaldıracı içine gömer.
Ayrıntılı açıklama
DuPont, özkaynak kârlılığını net marj × varlık devir hızı × özkaynak çarpanına böler. Kaldıraç, faiz yoluyla oranı yükseltebilir veya ezer; yüksek özkaynak kârlılığı tek başına değer yaratımı değildir.
Payda tarihi maliyetli özkaynaktır; enflasyon ve dağıtılmamış kârlar hareket ettirir. Pay geri alımları özkaynağı küçültür ve oranı yükseltir. Kontrol gücü olmayan paylar (NCI) ve diğer kapsamlı gelir (OCI), hangi özkaynağın kullanıldığını değiştirir.
CFO açısından neden önemlidir?
Primler ve bazı yatırımcı tarama ölçütleri özkaynak kârlılığını kullanır; CFO, oranı şişiren kaldıracı nakit ve finansal taahhüt (covenant) baskısından ayırmalıdır. Hedef özkaynak kârlılığı, özkaynak maliyetine (Ke) karşı okunur; Ke’nin altındaki özkaynak kârlılığı değer yok eder.
Nasıl hesaplanır?
ROE = Net kâr / Ortalama özkaynak
Formüldeki değişkenler
- ROE: Net kâr / Ortalama özkaynak
Nasıl yorumlanır?
Özkaynak kârlılığının yatırılan sermaye getirisinin (ROIC) üzerinde olması, kaldıraç ve vergi kalkanının özkaynağa tahakkuk ettiği anlamına gelir; sürdürülebilirlik borç servisine uygun nakit akışında (CFADS) ve vadelerdedir. Negatif özkaynakta özkaynak kârlılığı anlamsızdır. Evrensel bir “iyi” özkaynak kârlılığı yoktur.
Sayısal örnek
Net kâr 44 mn TL, ortalama özkaynak 220 mn TL → özkaynak kârlılığı = 44 / 220 = 20%.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Şirketlerde Kaldıraç Dereceleri ve CFO'lar İçin Sektörel Uyarı Noktaları
Kaldıraç, borçlanma ve sabit maliyetlerle FVÖK ve net kârın satışlara duyarlılığını artırır; DOL, DFL, DCL ile Net Borç/FAVÖK ve faiz karşılama birlikte izlenme
6 dk okuma
Yazıyı oku → FinansGirişimciler İçin Finansal Tabloların Temel Mesajları
Girişimcilerin muhasebeci olmaları gerekmese de bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosunu okuyabilecek düzeyde bilgi sahibi olmaları gerekir. Bu tablolar i
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansNeden Türkiye’de Bazı Dönemlerde Borçlar Özkaynaklardan Daha Pahalı Hale Geldi?
Finans teorisinde özkaynak maliyeti normalde borç maliyetinin üzerindedir; Türkiye’de 2018 ve 2023–2025 gibi sıkı para dönemlerinde ise yeni borcun spot maliyet
6 dk okuma
Yazıyı oku → FinansBüyümek Her Zaman İyi midir?
Satışların artması çoğu zaman başarı sayılır; ancak büyüme, sürdürülebilir bir iş modeli, yeterli kârlılık ve nakit sağlama kapasitesiyle desteklenmediğinde eko
5 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.