Özkaynak Maliyeti
Kısa tanım
Özkaynak maliyeti (cost of equity), hissedarların sistematik risk için talep ettiği getiridir. Muhasebe maliyeti değildir; özkaynağa serbest nakit akışı (FCFE) ve temettüler bu oranla indirgenir, firmaya serbest nakit akışı (FCFF) değil.
Ayrıntılı açıklama
Finansal varlık fiyatlama modeli (CAPM) iskelettir. Ülke riski, risksiz faizde (Rf, yerel tahvil) veya özkaynak maliyetine eklenen ülke risk priminde (CRP) durur; ikisi birlikte çift sayım yapabilir. Kaldıraçlı beta, sermaye yapısını Ke’ye taşır; hedef yapıda beta yeniden kaldıraçlanır.
Türkiye’de Rf ve piyasa risk priminin (ERP) para birimi, Ke’nin para birimini kilitler. TL cinsinden Ke ile ABD doları nakit akışı karıştırılmaz.
CFO açısından neden önemlidir?
Yatırılan sermaye getirisi (ROIC) > WACC testi, Ke olmadan eksiktir. Özkaynak kârlılığı (ROE) Ke’nin altındayken yapılan temettü ve pay geri alımları değer yok eder.
Nasıl hesaplanır?
Ke = Rf + β × ERP (+ CRP / büyüklük / spesifik prim; tek sayım)
Formüldeki değişkenler
- Ke: Özkaynak maliyeti
- Rf: Risksiz faiz
- β: Hissedar betası (kaldıraçlı)
- ERP: Piyasa risk primi
Nasıl yorumlanır?
Ke, Rf artı beta×ERP’dir. Daha fazla kaldıraç Ke’yi yükseltir; “ucuz borç” özkaynağı pahalılaştırır.
Sayısal örnek
Rf %18, β 1,10, ERP %5, CRP 0 (Rf zaten yerel) ise Ke = 18 + 1,10×5 = %23,5’tir.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye’de Şirket Değerinin Belirlenmesinde Karşılaşılan Zorluklar
Türkiye’de şirket değerlemesi; enflasyon, faiz ve kur belirsizliği, veri erişimi ve finansal planlama kültürü nedeniyle daha karmaşık hâle gelmektedir. Başlıca
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansNeden Türkiye’de Bazı Dönemlerde Borçlar Özkaynaklardan Daha Pahalı Hale Geldi?
Finans teorisinde özkaynak maliyeti normalde borç maliyetinin üzerindedir; Türkiye’de 2018 ve 2023–2025 gibi sıkı para dönemlerinde ise yeni borcun spot maliyet
6 dk okuma
Yazıyı oku → FinansVergi Sonrası Gerçek Finansman Maliyeti Nasıl Ölçülür?
Bir şirketin finansman maliyeti, kredi sözleşmesindeki nominal faizle ölçülemez. Gerçek maliyet, kullanılabilir net fon karşılığında katlanılan bütün nakit çıkı
7 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.