CAPM

Finansal Varlık Fiyatlama Modeli

Kısa tanım

Finansal varlık fiyatlama modeli (CAPM), özkaynak maliyetini (Ke) risksiz faiz (Rf) artı beta çarpı piyasa risk primi (ERP) olarak kurar. Tek faktörlü bir iskelettir; ülke, büyüklük ve likidite primleri ayrı ve tek sayılı eklerdir.

Ayrıntılı açıklama

Varsayımlar (tam çeşitlendirme, tek beta) uygulamada kırılır; model yine de Ke’nin ortak dili olarak kalır. Rf, ERP ve nakit akışlarında para birimi aynı olmalıdır.

Kaldıraçlı beta Ke’ye girer. Rf yerel değilse ülke risk primi (CRP) eklenir. CAPM çıktısı, WACC’in özkaynak bacağı ve özkaynağa serbest nakit akışının (FCFE) iskonto oranıdır.

CFO açısından neden önemlidir?

Değerleme komitesi Ke’yi bu satırdan tartışır. Rf, β veya ERP’de sessiz bir değişiklik işletme değerini (EV) kaydırır; kaynak dipnotu zorunludur.

Nasıl hesaplanır?

Ke = Rf + β × ERP

Yalnızca sistematik risk fiyatlanır. Ülke risk primi (CRP) veya büyüklük primi ekleniyorsa, aynı risk Rf’de veya nakit değer kesintisinde tekrarlanmaz.

Formüldeki değişkenler

• Ke: Özkaynak maliyeti
• Rf: Risksiz faiz
• β: Kaldıraçlı beta
• ERP: Piyasa risk primi

Nasıl yorumlanır?

Rf %18, β 1,1, ERP %5 ise Ke %23,5’tir. “Yüksek Ke” çoğu zaman yüksek Rf’dir, yüksek beta değil. Model, çeşitlendirilemeyen kendine özgü (idiosyncratic) riski bir primle fiyatlamaz.

Sayısal örnek

Rf %18, β 1,10, ERP %5 ise Ke = 18 + 1,10×5 = %23,5’tir.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.