CAPM
Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli
Kısa tanım
CAPM, özkaynak maliyetini risksiz faiz artı beta ile piyasa risk priminin çarpımı olarak kurar. Tek faktörlü bir iskelettir; ülke, büyüklük ve likidite primleri ayrı, tek sayımlı eklerdir.
Ayrıntılı açıklama
Varsayımlar (tam çeşitlendirme, tek beta) pratikte bozulur; yine de Ke için ortak dildir. Para birimi Rf, ERP ve nakit akımında aynı olmalıdır.
Kaldıraçlı beta Ke’ye girer. CRP, Rf yerel değilse eklenir. CAPM çıktısı WACC’in özkaynak ayağıdır; FCFE iskonto oranıdır.
CFO açısından neden önemlidir?
Değerleme komitesi Ke’yi bu satırdan tartışır. Girdi (Rf, β, ERP) sessiz değişince EV hareket eder; kaynak dipnotu zorunludur.
Nasıl hesaplanır?
Ke = Rf + β × ERP
Yalnızca sistematik risk fiyatlanır. CRP veya büyüklük primi ekleniyorsa, aynı risk Rf veya nakit kesintisinde tekrar edilmez.
Formüldeki değişkenler
- Ke: Özkaynak maliyeti
- Rf: Risksiz faiz
- β: Kaldıraçlı beta
- ERP: Piyasa risk primi
Nasıl yorumlanır?
Rf %18, β 1,1, ERP %5 → Ke %23,5. “Yüksek Ke” çoğu kez yüksek Rf’dir, yüksek beta değil. Model, çeşitlendirilemeyen spesifik riski primlemez.
Sayısal örnek
Rf %18, β 1,10, ERP %5 → Ke = 18 + 1,10×5 = %23,5.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye’de Şirket Değerinin Belirlenmesinde Karşılaşılan Zorluklar
Türkiye’de şirket değerlemesi; enflasyon, faiz ve kur belirsizliği, veri erişimi ve finansal planlama kültürü nedeniyle daha karmaşık hâle gelmektedir. Başlıca
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansNeden Türkiye’de Bazı Dönemlerde Borçlar Özkaynaklardan Daha Pahalı Hale Geldi?
Finans teorisinde özkaynak maliyeti normalde borç maliyetinin üzerindedir; Türkiye’de 2018 ve 2023–2025 gibi sıkı para dönemlerinde ise yeni borcun spot maliyet
6 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.