Sermaye Rasyonlaması

Yatırım Kararları

İngilizcesi: Capital Rationing

Kısa tanım

Sermaye rasyonlaması, pozitif NPV’li işlerin tamamının yapılamaması için konan iç veya dış tavanıdır. Kıt kaynak nakit, borç kapasitesi, teminat veya yönetim zamanı olabilir.

Ayrıntılı açıklama

Dış rasyonlama, kredi piyasası, covenant veya özkaynak kapalıyken doğar. İç rasyonlama, yönetimin kasten tavan koymasıdır (kontrol, temettü, risk limiti). Her ikisinde de sıralama PI ve paket NPV ile yapılır.

Tavan yapaysa ve borç kapasitesi boşsa, rasyonlama gölge fiyatı WACC’in üzerine çıkar; asıl sorun finansman esnekliğidir. Tavan gerçek kıtlıksa, eşiğin biraz altındaki işler değil, birim kaynak başına en yüksek NPV seçilir.

CFO açısından neden önemlidir?

Türkiye’de kredi standartlarının sıkılaştığı dönemde tavan fiyat değil miktardır; PI sıralaması olmadan “en stratejik” dosya tavanı yer.

Nasıl yorumlanır?

Rasyonlama, WACC’i yükseltmez; gölge fiyatı yükseltir. Tavanın hangi kaynaktan geldiği (nakit, teminat, kredi) çözümü değiştirir.

İlgili hesaplama araçları

Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları

Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın

Bundan sonra ne öğrenmeliyim?

  1. Kârlılık Endeksi (PI)
  2. Net Bugünkü Değer (NPV)
  3. Finansal Kısıtlar
  4. Kullanılmayan Borç Kapasitesi
  5. Bağımsız Projeler

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.