Sermaye Rasyonlaması
Kısa tanım
Sermaye rasyonlaması (capital rationing), firmanın her pozitif net bugünkü değerli (NPV) işi yapmasını durduran iç veya dış bir tavandır. Kıt kaynak nakit, borç kapasitesi, teminat veya yönetim zamanı olabilir.
Ayrıntılı açıklama
Yumuşak rasyonlama (soft rationing) kapalı bir kredi veya özkaynak piyasası ya da bir finansal taahhüttür (covenant). Sert (iç) rasyonlama (hard rationing), yönetimin kasten koyduğu tavandır (kontrol, temettü, risk limiti). Her iki durumda da sıralama kârlılık endeksi (PI) ve paket NPV iledir.
Tavan yapay ve borç kapasitesi boş duruyorsa gölge fiyat ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin (WACC) üzerine çıkar; asıl mesele finansal esnekliktir. Kıtlık gerçekse eşiğin hemen altındaki işler değil, birim kaynak başına en yüksek NPV seçilir.
CFO açısından neden önemlidir?
Türkiye’de kredi standartları sıkılaşınca tavan fiyatta değil miktardadır; kârlılık endeksi sıralaması olmadan “en stratejik” dosya tavanı yer.
Nasıl yorumlanır?
Rasyonlama WACC’i yükseltmez; bir gölge fiyat yükseltir. Hangi kaynağın kıt olduğu (nakit, teminat, kredi) çözümü değiştirir.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Bir Şirket Ne Kadar Borçlanabilir?
Borç kapasitesi yalnızca bankaların verebileceği tutar veya Net Borç/EBITDA ile ölçülmemelidir. Türkiye'de asıl ölçüt, CFADS ve DSCR üzerinden, stres altında da
9 dk okuma
Yazıyı oku → FinansFinansal Esneklik ve Finansal Kısıtlar: Literatürden Türkiye Uygulamasına Yönelik Değerlendirmeler
Finansal kısıtlar ve finansal esneklik yaklaşımları birbirini tamamlayan iki çerçevedir. Literatürden hareketle Türkiye’deki finans yöneticileri için uygulamaya
4 dk okuma
Yazıyı oku → FinansYüksek Faiz Ortamında Şirketler Nasıl Finanse Edilmeli? 15 Temel Prensip
Yüksek faiz ortamında finansman kararları daha dikkatli verilmelidir. Maliyet, vade, para birimi ve nakit akışı etkisini birlikte değerlendiren 15 temel prensip
3 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.