Likidite Güvenlik Payı
Kısa tanım
Likidite güvenlik payı (liquidity headroom), kısıtsız nakit artı gerçekten çekilebilir bir taahhüt, eksi yakın vadeli zorunlu çıkışlardır. Kasa satırından daha dardır; çekilemeyen limit sayılmaz.
Ayrıntılı açıklama
Çekilebilirlik finansal taahhütlere (covenants), teminat açığına, önemli olumsuz değişikliğe (MAC) ve bankanın duruşuna bağlıdır. İmzalı limit ile bugün çekilebilir tutar farklıdır. Zorunlu çıkışlar bordro, vergi, anapara ve teminat tamamlama çağrılarını (margin calls) içerir - tüm borç defteri değil, vadesi gelenler.
Finansal taahhüt güvenlik payı (covenant headroom) başka bir fikirdir: nakit yastığı değil, bir oran yastığı. Genelde birlikte kırılırlar.
CFO açısından neden önemlidir?
Sermaye harcaması (CapEx), temettü ve satın almalar bu aralığa sığmalıdır. Sıfır güvenlik payıyla büyümek, aşırı büyüme ile nakit sıkışması (overtrading) veya refinansman krizidir. Stres testi güvenlik payını senaryoya göre yeniden hesaplar.
Nasıl hesaplanır?
Likidite güvenlik payı ≈ Kasa (kısıtsız) + Çekilebilir taahhüt − Kısa vadeli zorunlu nakit çıkışları
Formüldeki değişkenler
- Headroom: Kullanılabilir nakit ve limit eksi yakın zorunlu çıkışlar
Nasıl yorumlanır?
Güvenlik payı / aylık çıkış dayanma süresidir. Limit doluysa güvenlik payı yalnızca kasadır. Evrensel bir eşik yoktur; vade yığılması (maturity wall) ve sezon belirler.
Sayısal örnek
Kısıtsız kasa 50 mn TL, çekilebilir döner kredi (RCF) 40 mn TL, dört haftalık zorunlu çıkışlar 60 mn TL → likidite güvenlik payı = 50 + 40 − 60 = 30 mn TL.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Finansal Esneklik ve Finansal Kısıtlar: Literatürden Türkiye Uygulamasına Yönelik Değerlendirmeler
Finansal kısıtlar ve finansal esneklik yaklaşımları birbirini tamamlayan iki çerçevedir. Literatürden hareketle Türkiye’deki finans yöneticileri için uygulamaya
4 dk okuma
Yazıyı oku → FinansOnüç Haftalık Hareketli Nakit Bütçesi
Onüç haftalık hareketli nakit bütçesi, işletmenin önümüzdeki yaklaşık üç ayda hangi hafta ne kadar nakit girişi ve çıkışı olacağını, finansman ihtiyacının ne za
5 dk okuma
Yazıyı oku → FinansBankadan Kredi Almanın Görünmeyen Kuralları
Banka kredi kararında asıl belirleyici, sunulan belgelerden çok şirketin risk resmidir. İyi bir başvuru, tutarlı verilerle desteklenen kısa ve ikna edici bir kr
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansTürkiye'de Şirketler Hangi Zamanlarda Daha Çok Nakit Sıkışıklığı Yaşar?
Nakit sıkışıklığı yalnızca vergi dönemlerine bağlı değildir; faiz, kredi iştahı, kur, stok maliyeti, tahsilat vadeleri ve satış temposu birlikte belirler. Asıl
3 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.