Ticari Alacaklar

İşletme Sermayesi

İngilizcesi: Trade Receivables

Kısa tanım

Ticari alacaklar, vadeli satıştan doğan müşteri alacaklarıdır. Hasılat tahakkuk etmiş, nakit henüz gelmemiştir; şüpheli alacak karşılığı net bakiyeyi düşürür.

Ayrıntılı açıklama

Brüt alacak, karşılık ve net alacak ayrılır. Yaşlandırma, vadesi geçmemiş ve geçmiş dilimleri gösterir; DSO bu dağılımı tek ortalamada eritir. Dövizli alacak kur riski taşır; vade uzadıkça hem kredi hem kur riski birikir.

Temlik, factoring ve teminat mektubu alacağın kimde durduğunu ve covenant “alacak” tanımını değiştirir. Konsinye ve sözleşme varlığı ticari alacaktan farklı satırlardır.

CFO açısından neden önemlidir?

Kredi limiti ve nakit bütçesi alacak stokuna bakarak kurulur. Yoğunlaşma (tek müşteri) beklenen kaybı DSO’dan bağımsız büyütür.

Nasıl yorumlanır?

Alacak / satış oranı DSO ile aynı bilgidir, tutar cinsinden. Karşılık oranı tahsilat kalitesini ele verir. Evrensel tavan yoktur; sözleşme vadesi ve sektör belirler.

Sayısal örnek

Brüt ticari alacak 88 mn TL, şüpheli alacak karşılığı 8 mn TL → net alacak = 80 mn TL.

İlgili hesaplama araçları

Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları

Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın

Bundan sonra ne öğrenmeliyim?

  1. Alacak Tahsil Süresi (DSO)
  2. Alacak Devir Hızı
  3. Faktoring
  4. Nakit Dönüş Süresi (CCC)
  5. Operasyonel İşletme Sermayesi (OWC)

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.