DSO

Alacak Tahsil Süresi

İşletme Sermayesi

İngilizcesi: Days Sales Outstanding

Kısaltması: DSO

Kısa tanım

Alacak tahsil süresi (DSO), satışların nakde dönüşmesinin ortalama gün sayısıdır. Ortalama ticari alacakların kredili satışlara oranının, dönemdeki gün sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Yaşlandırma dağılımı (ageing) bu tek ortalamanın içinde gizlenir.

Ayrıntılı açıklama

Paydada net satış mı, kredili satış mı kullanılacağı DSO’yu kaydırır. KDV dahil alacakların KDV hariç satışlara bölünmesi DSO’yu şişirir; iki kalem aynı vergi matrahında tutulmalıdır. Dönem sonu kampanyası, ortalama DSO’yu düşük, kapanış bakiyesini ise yüksek bırakabilir.

Yaşlandırma (vadesi geçmiş dilimler) tahsilat riskini DSO’dan daha erken gösterir. Faktoring, alacakları bilançodan çıkarır ve DSO’yu kozmetik olarak kısaltır; nakit maliyeti ise faize benzer niteliktedir.

CFO açısından neden önemlidir?

Fiyatlama ve müşteri limitleri DSO ile nakit marjına bağlanır. Satış büyürken DSO’nun uzaması, aşırı büyüme ile nakit sıkışmasına (overtrading) giden yoldur. 13 haftalık nakit bütçesinin tahsilat satırı, bir DSO varsayımından türer.

Nasıl hesaplanır?

DSO = (Ortalama ticari alacak / Kredili satış) × Dönem gün sayısı

Formüldeki değişkenler

DSO: Alacak tahsil süresi (gün)
AR: Ortalama ticari alacak
Sales: Kredili (veya net) satış

Nasıl yorumlanır?

DSO artışı daha kötü tahsilat, kanal kayması veya vadeli bir kampanya olabilir. Sektör ve sözleşme vadesi “normal”i belirler; evrensel bir eşik yoktur. Enflasyon, nominal ticari alacağı şişirip DSO’yu durağan bırakabilir.

Sayısal örnek

Ortalama ticari alacak 80 mn TL, yıllık net satış 400 mn TL, 365 gün → DSO = (80 / 400) × 365 = 73 gün.

İlgili hesaplama araçları

Nakit dönüş süresi analizini aç →İşletme sermayesi finansman ihtiyacını hesapla →13 haftalık nakit bütçesini aç →

Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları

Finans

Alacakların Yaşlandırılması Ne Demektir?

Alacakların yaşlandırılması, ticari alacakların vade ve gecikme sürelerine göre sınıflandırılmasıdır. Toplam alacak değil, ne kadarının gecikmiş ve tahsilat ris

3 dk okuma

Yazıyı oku → Finans

İşletme sermayesi illüzyonu: satışlar artarken batmak…

Şirket yönetiminde satış artışı çoğu zaman başarı sayılır; işletme finansmanı açısından ise ciro ile kasa aynı şey değildir ve finanse edilemeyen büyüme ciddi b

4 dk okuma

Yazıyı oku → Finans

Türkiye'de Şirketler Hangi Zamanlarda Daha Çok Nakit Sıkışıklığı Yaşar?

Nakit sıkışıklığı yalnızca vergi dönemlerine bağlı değildir; faiz, kredi iştahı, kur, stok maliyeti, tahsilat vadeleri ve satış temposu birlikte belirler. Asıl