Altman Z-Skoru
Kısa tanım
Altman Z-skoru, birkaç bilanço ve kâr rasyosunu tek bir iflas skoruna sıkıştıran ampirik bir indekstir. Tarama aracıdır; Türkiye nakit ve enflasyon muhasebesinde evrensel bir eşik değildir.
Ayrıntılı açıklama
Orijinal formül ABD imalat örneklemesidir. Özel şirketler, hizmetler ve enflasyonla bozulmuş defterler için varyantlar vardır; katsayıları kopyalamak yanıltır.
Skor, nakit takvimini ve vade yığılmasını (maturity wall) görmez. Düşük Z, durum tespiti (due diligence) ve stres testi için bir bayraktır; kredi kararı değildir.
CFO açısından neden önemlidir?
Yönetim kurulu tek skora bağlanırsa finansal taahhütler (covenants) ve 13 haftalık nakit ihmal edilir. Tersine, düşen Z erken uyarı olabilir.
Nasıl hesaplanır?
Z ≈ 1,2X₁ + 1,4X₂ + 3,3X₃ + 0,6X₄ + 0,999X₅ (orijinal imalat formülü; katsayılar örnekleme bağlıdır)
Ağırlıklar tarihi örneklemenin ayırt edici katsayılarıdır. Sizin sektörünüz ve TFRS 16 bu ağırlıkları geçersiz kılabilir.
Formüldeki değişkenler
- X₁: net işletme sermayesi (NWC) / aktif
- X₃: FVÖK (EBIT) / aktif
- X₄: piyasa özkaynağı / defter borç
Nasıl yorumlanır?
Eşikler orijinal örneklemeye aittir; evrensel «güvenli Z» yoktur. Enflasyon paydaları bozar.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye'de Şirketler Hangi Zamanlarda Daha Çok Nakit Sıkışıklığı Yaşar?
Nakit sıkışıklığı yalnızca vergi dönemlerine bağlı değildir; faiz, kredi iştahı, kur, stok maliyeti, tahsilat vadeleri ve satış temposu birlikte belirler. Asıl
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansGirişimciler İçin Finansal Tabloların Temel Mesajları
Girişimcilerin muhasebeci olmaları gerekmese de bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosunu okuyabilecek düzeyde bilgi sahibi olmaları gerekir. Bu tablolar i
3 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.