Reel Faiz

Kısa tanım

Reel faiz, nominal faizden enflasyonun düşülmüş halidir. Ex ante (beklenen enflasyon) karar, ex post (gerçekleşen) sonuç ölçüsüdür. Borçlunun reel yükü ve tasarrufun reel getirisi bu sayıdır.

Ayrıntılı açıklama

Fisher yaklaşık r − π, yüksek enflasyonda bileşik formül gerekir. Hangi π? TÜFE, Yİ-ÜFE veya firma sepeti — borçlu ile alacaklı aynı sepeti yaşamaz.

Negatif reel politika faizi talebi şişirebilir ama ticari kredi hâlâ pozitif reel olabilir. Makul getiri tartışması, reel faizin sömürü ile risk primi arasında durduğu yerdir.

CFO açısından neden önemlidir?

Yatırım eşiği ve stok politikası reel faize bakmalıdır. Nominal %40, enflasyon %45 iken reel borç yükü farklıdır.

Nasıl hesaplanır?

r_reel ≈ (1 + r_nominal) / (1 + π) − 1 (π = beklenen veya gerçekleşen enflasyon)

Bileşik formül yüksek π’de şarttır. Yaklaşık r − π yalnızca küçük oranlarda yeter.

Formüldeki değişkenler

• r_nominal: nominal faiz
• π: enflasyon (ex ante beklenti, ex post gerçekleşme)

Nasıl yorumlanır?

Ex ante reel faiz karar anındaki fiyatlamadır; ex post, kimin kazandığını anlatır. Beklenti sapması servet transferidir.

Sayısal örnek

Nominal kredi %48, beklenen TÜFE %35: r_reel ≈ 1,48/1,35 − 1 ≈ %9,6. π = %50 olsaydı reel ≈ −%1,3.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.