VaR
Riske Maruz Değer
Kısa tanım
Riske maruz değer, belirli bir ufuk ve güven düzeyinde “bundan daha kötü kayıp, varsayılan dağılımda seyrek görülür” eşiğidir. Limit aracıdır; kuyruk felaketinin büyüklüğünü söylemez.
Ayrıntılı açıklama
Parametrik, tarihsel veya Monte Carlo hesaplanır. Varsayım: dağılım, korelasyon ve pencere. Krizde volatilite sıçrar, korelasyon 1’e gider; dünkü VaR dünkü piyasayı anlatır.
Likidite ufku, 1 günlük VaR’ı şirketin gerçek bozum süresinden kısa bırakabilir. Beklenen açık (expected shortfall) kuyruk ortalamasını ekler; VaR tek başına yetmez.
CFO açısından neden önemlidir?
Hazine limiti VaR ile konur; yönetim bunu “maksimum zarar” sanırsa modelin dışındaki gün şaşırır.
Nasıl hesaplanır?
VaR_α ≈ kayıp dağılımının α kuyruk eşiği (ör. %95, 1 gün)
Eşik, kayıp dağılımının seçilen quantilidir. Dağılım ve ufuk modele aittir; evrensel formül yoktur.
Formüldeki değişkenler
- α: güven düzeyi (ör. %95 / %99)
Nasıl yorumlanır?
%95 1 günlük VaR = 2 mn TL, yirmi iş gününden birinde kaybın 2 mn’yu aşabileceğini söyler; o aşımın 3 mü 30 mn mu olduğunu söylemez.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Döviz Pozisyon Tablosu ve Kur Riski Yönetiminde Kullanılması
Döviz Pozisyon Tablosu, şirketin yabancı para cinsinden varlık, yükümlülük ve nakit akışlarını para birimi ile vade bazında bir araya getirir; net pozisyonu, do
4 dk okuma
Yazıyı oku → FinansTeknik Direktörün Makro İlk 11'i: Ekrandaki Temel Makro Göstergeler
CFO'nun izlemesi gereken 11 makro gösterge futbol metaforuyla okunur; politika faizi, kredi koşulları, kur, enflasyon, büyüme, üretim, dış denge ve emtia fiyatl
10 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.