Brüt Kâr

Kısa tanım

Brüt kâr (gross profit), satış gelirlerinden satışların maliyeti (COGS) düşülerek bulunur. Satış fiyatı ile doğrudan maliyet arasındaki makastır; faaliyet giderlerini (OPEX), faizi ve vergiyi içermez.

Ayrıntılı açıklama

Satışların maliyetine nelerin girdiği - hammadde, doğrudan işçilik, imalat genel gideri, amortisman, navlun - sektöre ve maliyetleme politikasına bağlıdır. Ticarette satışların maliyeti ağırlıkla alış maliyeti ve stok hareketidir; imalatta üretim maliyeti ve hacim sapması brüt kârı hareket ettirir.

Enflasyon ve kur (FX), fiyat ile satışların maliyetini farklı hızlarda kaydırır. Stok yöntemi (FIFO, ağırlıklı ortalama) brüt kârı dönemler arasında kaydırır; bu muhasebe etkisi nakit marj değildir.

CFO açısından neden önemlidir?

Fiyatlama, ürün karması ve emtia korunması (hedge) kararları önce brüt kârda görünür. Brüt kâr erirken faaliyet giderlerini keserek faaliyet kârını savunmak, sürdürülebilir dönem hızı (run-rate) değildir; aynı dönemde nakit stok ve alacaklar üzerinden yine de çıkabilir.

Nasıl hesaplanır?

Brüt kâr = Satış gelirleri − Satışların maliyeti (COGS)

Net satış gelirleri eksi satışların maliyeti. İadeler ve ciro primleri geliri; stok değişimi satışların maliyetini etkiler.

Formüldeki değişkenler

• GP: Brüt kâr
• Revenue: Satış gelirleri
• COGS: Satışların maliyeti (COGS)

Nasıl yorumlanır?

Nakit tutar hacim × birim marjdır; tutarın büyümesi, marj oranı birlikte okunmadıkça iyileşme sayılmaz. Düşük kapasite kullanımı, sabit üretim maliyeti üzerinden birim satışların maliyetini şişirir. İskontolar ve iadeler, net satışların içinde gizlenen brüt kâr sızıntısıdır.

Sayısal örnek

Net satış 400 mn TL, satışların maliyeti 260 mn TL → brüt kâr = 400 − 260 = 140 mn TL.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.