Brüt Kâr

Kısa tanım

Brüt kâr, satış gelirlerinden satışların maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Ürün veya hizmetin doğrudan maliyeti ile satış fiyatı arasındaki makası gösterir; faaliyet giderlerini, faizi ve vergiyi içermez.

Ayrıntılı açıklama

Satışların maliyetine hangi kalemlerin girdiği (hammadde, direkt işçilik, üretim genel gideri, amortisman, navlun) sektör ve maliyet muhasebesi politikasına göre değişir. Ticaret şirketinde COGS esas olarak alış maliyeti ve stok hareketidir; üreticide üretim maliyeti ve kapasite sapmaları brüt kârı oynatır.

Enflasyon ve kur, hem satış fiyatını hem COGS’u farklı hızda hareket ettirir. Stok değerleme yöntemi (FIFO, ağırlıklı ortalama) brüt kârı dönemler arasında kaydırır; bu muhasebe etkisi nakit marjla karıştırılmamalıdır.

CFO açısından neden önemlidir?

Fiyatlama, ürün karması ve hammadde hedge kararının ilk göstergesi brüt kârdır. Brüt kâr erirken faaliyet kârını OPEX kısarak korumak sürdürülebilir değildir; nakit de stok ve alacak yoluyla aynı dönemde sıkışabilir.

Nasıl hesaplanır?

Brüt kâr = Satış gelirleri − Satışların maliyeti (COGS)

Net satıştan COGS düşülür. İndirim ve iadeler satıştan, stok değişimi COGS’tan geçer.

Formüldeki değişkenler

• GP: Brüt kâr
• Revenue: Satış gelirleri
• COGS: Satışların maliyeti

Nasıl yorumlanır?

Brüt kâr tutarı hacim × birim marjın sonucudur; marj yüzde olarak okunmadan tutar artışı “iyileşme” sayılmaz. Kapasite düşükken sabit üretim gideri birim COGS’u şişirir. İskontolar ve iadeler net satışta gizlenmiş brüt kâr kaybıdır.

Sayısal örnek

Net satış 400 mn TL, satışların maliyeti 260 mn TL ise brüt kâr = 400 − 260 = 140 mn TL.

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.