IRS
Faiz Takas Sözleşmesi
Kısa tanım
Faiz takas sözleşmesi (IRS), aynı para biriminde sabit faizi değişken faizle değiştirir. Anapara el değiştirmez; yalnızca faiz farkı ödenir. Değişken faizli bir krediyi bütçelenmiş sabit maliyete doğru dönüştürür.
Ayrıntılı açıklama
Sabit ödeyen taraf, faiz artışına karşı korunur. Takasın faiz tespit günü (TLREF, SOFR) kredinin tespit günüyle örtüşmezse baz (basis) açık kalır. Vade ve itfa (amortisation) krediyle örtüşmezse defter fazla veya eksik korunmuş olur.
Değer, takas eğrisiyle hareket eder; faizler düşünce sabit ödeyen taraf zarar yazar ve teminat yatırır. Bu, ekonomik korunmanın nakit yüzüdür.
CFO açısından neden önemlidir?
Ticari kredi faizleri yüksek ve oynakken faiz takas sözleşmesi, borç servisi karşılama oranının (DSCR) paydasını daha öngörülebilir kılar. Yanlış varsayımsal anapara (notional), itfalı bir krediyi fazla korunmuş bırakır.
Nasıl hesaplanır?
Sabit ödeyen ≈ değişken (referans + marj) ile takas; net nakit = (sabit − değişken) × anapara × gün/baz
Net ödeme, (sabit − gerçekleşen değişken) × varsayımsal anapara × gün sayısı esasıdır (day-count). Anapara el değiştirmez.
Formüldeki değişkenler
- Sabit bacak: sabit takas oranı
- Değişken bacak: TLREF/SOFR vb. artı marj
Nasıl yorumlanır?
Sabit takas oranı, piyasanın gelecekteki kısa vadeli faizlere biçtiği fiyattır; politika faizinin tahmini değildir.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Faiz Kavramları Hakkında Açıklamalar
1 dk okuma
Yazıyı oku → FinansFinansal Yönetici; TCMB Politika Faizi, Ticari Kredi Faizleri ve Banka Kredi Koşullarını Birlikte Değerlendirmelidir.
CFO faiz ortamını değerlendirirken TCMB politika faizi, ticari kredi faizleri ve banka kredi koşullarını birlikte okumalı; paranın fiyatı, gerçek borçlanma mali
7 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.