Borç Kapasitesi
Kısa tanım
Borç kapasitesi, nakit akışı, vade, teminat ve finansal taahhütler (covenant) veriyken taşınabilecek borç stoku - veya yıllık borç servisi - tutarıdır. Tek bir FAVÖK (EBITDA) çarpanı değildir; kredi verenin iştahı ve nakit akışının istikrarı tavanı kaydırır.
Ayrıntılı açıklama
Pratik sıra şudur: borç servisine açık nakit akışını (CFADS) kurun, hedef borç servisi karşılama oranına (DSCR) bölerek azami yıllık servisi bulun, sonra faiz, vade ve anapara itfasıyla bunu borç stokuna çevirin. Vade sonunda anapara (bullet) ve amortismanlı yapılar, aynı serviste çok farklı stok üretir. Net borç/FAVÖK kaba bir tarama aracıdır; stok ve bakım-idame yatırımı (maintenance CapEx) ağır işlerde CFADS, FAVÖK’ten önce bağlar.
Kapasite ayrıca teminata, sektör çevrimine, kur (FX) ve faiz şoklarına ve özkaynak nakit tamponuna bağlıdır. Evrensel bir “3× FAVÖK güvenlidir” kuralı yoktur. Hedef DSCR ve kaldıraç, sözleşmeden ve kredi veren politikasından okunur.
CFO açısından neden önemlidir?
Sermaye harcaması (CapEx), temettü ve satın almalar bu tavanın altında sığmalıdır. Kapasiteyi bir FAVÖK çarpanı olarak söylemek vergiyi, stoku ve anapara nakitini yok sayar. CFO “ne kadar çekebiliriz?” değil, “hangi yapıyı, kaç yıl servis edebiliriz?” diye sorar.
Nasıl hesaplanır?
Güvenli yıllık borç servisi ≈ borç servisine açık nakit akışı (CFADS) / Hedef DSCR; stok borç = f(servis, faiz, vade, amortisman)
Önce servis tavanı, sonra borç stoku. 1,50x evrensel bir hedef DSCR değildir; örnektir. Kredi paketi başka bir asgari oran koyabilir.
Formüldeki değişkenler
- Capacity: Hedef borç servisi karşılama oranında (DSCR) taşınabilir borç servisi / stok borç
- CFADS: Borç servisine açık nakit akışı (CFADS)
- Target DSCR: Sözleşme veya politika asgari DSCR’si (sektör ve kredi verenle değişir)
Nasıl yorumlanır?
CFADS 170 mn TL ve 1,50x hedef DSCR, azami yıllık servisin 170 / 1,50 ≈ 113 mn TL olduğu anlamına gelir. Bu, borç stoku değildir. %40 faiz ve beş yıllık eşit anaparada 1. yıl servisi ağırdır; bu yüzden stok, yalnızca faizli bir yapıya göre daha düşüktür. İstenen DSCR, nakit akışının istikrarına, sektöre ve kredi verene göre değişir.
Sayısal örnek
CFADS 170 mn TL, hedef DSCR 1,50x → azami yıllık borç servisi = 170 / 1,50 = 113,3 mn TL. %40 faiz ve beş yıllık eşit anaparada 1. yıl servisi ≈ açılış borcunun %60’ı olduğundan stok ≈ 113,3 / 0,60 ≈ 189 mn TL (örnektir; vade bunu değiştirir).
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Bir Şirket Ne Kadar Borçlanabilir?
Borç kapasitesi yalnızca bankaların verebileceği tutar veya Net Borç/EBITDA ile ölçülmemelidir. Türkiye'de asıl ölçüt, CFADS ve DSCR üzerinden, stres altında da
9 dk okuma
Yazıyı oku → FinansBorç Ödemelerine Uygun Nakit Akışı (CFADS) ve Borç Ödeme Oranı (DSCR) Ne Demektir?
CFADS, faaliyetlerden sağlanan nakdin ne kadarının faiz ve anapara ödemelerine tahsis edilebileceğini; DSCR ise bu nakdin mevcut borç servisini ne ölçüde karşıl
9 dk okuma
Yazıyı oku → FinansBankadan Kredi Almanın Görünmeyen Kuralları
Banka kredi kararında asıl belirleyici, sunulan belgelerden çok şirketin risk resmidir. İyi bir başvuru, tutarlı verilerle desteklenen kısa ve ikna edici bir kr
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansŞirketlerde Kaldıraç Dereceleri ve CFO'lar İçin Sektörel Uyarı Noktaları
Kaldıraç, borçlanma ve sabit maliyetlerle FVÖK ve net kârın satışlara duyarlılığını artırır; DOL, DFL, DCL ile Net Borç/FAVÖK ve faiz karşılama birlikte izlenme
6 dk okuma
Yazıyı oku → FinansFinansal Esneklik ve Finansal Kısıtlar: Literatürden Türkiye Uygulamasına Yönelik Değerlendirmeler
Finansal kısıtlar ve finansal esneklik yaklaşımları birbirini tamamlayan iki çerçevedir. Literatürden hareketle Türkiye’deki finans yöneticileri için uygulamaya
4 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.