Faaliyet Kaldıracı
Kısa tanım
Faaliyet kaldıracı, sabit faaliyet maliyetlerinin bir satış değişimini daha büyük bir FVÖK (EBIT) değişimine nasıl büyüttüğüdür. Yüksek kaldıraç, hacim kazancında kârı hızla yükseltir, kayıpta da aynı hızla keser.
Ayrıntılı açıklama
Yüksek katkı paylı ve sabit maliyet ağırlıklı bir model (tesis, maaşlı kadro, kira) satış şokunu FVÖK’e taşır. Değişken maliyetli bir model (fason üretim, parça başı ücret) daha yassı FVÖK üretir.
TFRS 16 kiraları nakit benzeri sabit yükümlülük yaratır; faaliyet kaldıracı yalnız kâr-zarar kirasından okunmaz. Sektör varlık yoğunluğu ve sözleşme karması evrensel bir “iyi kaldıraç” çizgisi vermez.
CFO açısından neden önemlidir?
Faaliyet kaldıraç derecesi (DOL) ve başabaş olmadan “ölçekleyelim” diye alınan fiyat ve kapasite kararları, bir hacim şokunu negatif FVÖK’e çevirir.
Nasıl yorumlanır?
Yüksek DOL, küçük bir satış sapmasının bütçe kârını kırdığı anlamına gelir. Fiyat, hacim ve maliyet karmasını ayırmadan kaldıracı okumayın.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Şirketlerde Kaldıraç Dereceleri ve CFO'lar İçin Sektörel Uyarı Noktaları
Kaldıraç, borçlanma ve sabit maliyetlerle FVÖK ve net kârın satışlara duyarlılığını artırır; DOL, DFL, DCL ile Net Borç/FAVÖK ve faiz karşılama birlikte izlenme
6 dk okuma
Yazıyı oku → FinansTeknik Direktörün Mikro İlk 11'i: Finansal Alet Çantasının Temel Aletleri
CFO'nun izlemesi gereken 11 mikro gösterge futbol metaforuyla okunur; büyüme, marj, nakit, sermaye verimliliği, likidite, borç ve tahmin doğruluğu bir saha düze
6 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.