Faaliyet Kaldıracı
Kısa tanım
Faaliyet kaldıracı, sabit faaliyet maliyetlerinin katkısıyla satış değişiminin FVÖK’ü daha geniş oynatmasıdır. Yüksek kaldıraç, hacim artınca kârı hızla yükseltir; düşüşte aynı hızla düşürür.
Ayrıntılı açıklama
Katkı payı yüksek, sabit maliyet ağır bir yapı (tesis, maaşlı kadro, kira) satış şokunu FVÖK’e büyütür. Değişken maliyet ağır model (fason, performans primi) daha düz FVÖK üretir.
TFRS 16 kiraları sabit nakit benzeri yükümlülük doğurur; faaliyet kaldıracı yalnızca P&L kirasından okunmaz. Sektör varlık yoğunluğu ve sözleşme tipi “iyi/kötü kaldıraç” eşiği vermez.
CFO açısından neden önemlidir?
Fiyatlama ve kapasite kararı, başabaş ve DOL ile birlikte okunmadan “ölçekleyelim” diye alınırsa nakit şoku FVÖK’ü eksiye çevirir.
Nasıl yorumlanır?
DOL yüksekse küçük satış sapması bütçe kârını bozar. Marj iyileşmesi fiyat mı, hacim mi, maliyet kayması mı ayrılmadan kaldıraç okunmaz.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Şirketlerde Kaldıraç Dereceleri ve CFO'lar İçin Sektörel Uyarı Noktaları
Kaldıraç, borçlanma ve sabit maliyetlerle FVÖK ve net kârın satışlara duyarlılığını artırır; DOL, DFL, DCL ile Net Borç/FAVÖK ve faiz karşılama birlikte izlenme
6 dk okuma
Yazıyı oku → FinansTeknik Direktörün Mikro İlk 11'i: Finansal Alet Çantasının Temel Aletleri
CFO'nun izlemesi gereken 11 mikro gösterge futbol metaforuyla okunur; büyüme, marj, nakit, sermaye verimliliği, likidite, borç ve tahmin doğruluğu bir saha düze
6 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.