Fırsat Maliyeti
Kısa tanım
Fırsat maliyeti, bir kaynağı bu projeye bağlayınca vazgeçilen en iyi alternatifin nakit değeridir. Arsa, nakit, lisans ve yönetim zamanı bedava değildir.
Ayrıntılı açıklama
Şirket arsa koyuyorsa girdi tarihi maliyet değil, bugünkü net satış (veya kira) nakdidir. Atıl nakit kilitleniyorsa alternatif hazine getirisi veya borç kapatmadır (vergi sonrası borç maliyeti, Kd).
Satış kaydırması (cannibalisation) da bir fırsat maliyetidir: yeni ürün eski ürünün nakdini keser. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) ortalama bir fırsat maliyetidir; kaynak rasyonlanıyorsa gölge fiyat WACC’in üzerindedir.
CFO açısından neden önemlidir?
“Arsa zaten bizim, öyleyse proje ucuz” diyen bir dosya, satılabilir bir parseli sıfır fiyatlar ve net bugünkü değeri (NPV) şişirir.
Nasıl yorumlanır?
Fırsat maliyeti yalnızca alternatif gerçekten kullanılabiliyorsa vardır. Takyitli, yasal olarak bağlı veya satılamayan varlıklarda fırsat maliyeti sıfıra yakın olabilir.
Sayısal örnek
Defterde 2 mn TL duran ve net satış değeri 15 mn TL olan arsa I₀’a 15 mn TL yazılır; 2 mn TL batık tarihi maliyettir.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye’de Şirket Değerinin Belirlenmesinde Karşılaşılan Zorluklar
Türkiye’de şirket değerlemesi; enflasyon, faiz ve kur belirsizliği, veri erişimi ve finansal planlama kültürü nedeniyle daha karmaşık hâle gelmektedir. Başlıca
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansNeden Türkiye’de Bazı Dönemlerde Borçlar Özkaynaklardan Daha Pahalı Hale Geldi?
Finans teorisinde özkaynak maliyeti normalde borç maliyetinin üzerindedir; Türkiye’de 2018 ve 2023–2025 gibi sıkı para dönemlerinde ise yeni borcun spot maliyet
6 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.