Fırsat Maliyeti
Kısa tanım
Fırsat maliyeti, bir kaynağı bu projede kullanınca vazgeçilen en iyi alternatifin nakit değeridir. Arsa, kasa, lisans ve yönetim zamanı “bedava” değildir.
Ayrıntılı açıklama
Şirketin arsası projeye konuyorsa girdi, tarihi maliyet değil arsanın bugünkü net satış (veya kira) nakdidir. Atıl kasa projeye bağlanıyorsa, alternatif hazine getirisi veya borç azaltma (vergi sonrası Kd) fırsat maliyetidir.
Kannibalizasyon da fırsat maliyetidir: yeni ürün eski ürünün nakdini yer. WACC, ortalama fırsat maliyetidir; proje özelinde kaynak kıtlığı varsa gölge fiyat (rasyonlama) WACC’in üzerine çıkar.
CFO açısından neden önemlidir?
“Arsa bizde var, yatırım ucuz” dosyası, satılabilir arsayı sıfır fiyatlar ve NPV’yi şişirir.
Nasıl yorumlanır?
Fırsat maliyeti, alternatif gerçekten kullanılabiliyorsa vardır. Satılamayan, teminatlı veya yasal olarak bağlı varlıkta fırsat sıfıra yakın olabilir.
Sayısal örnek
Proje arsası defterde 2 mn TL, net satış değeri 15 mn TL ise I₀’a 15 mn TL yazılır; 2 mn TL batık tarihi maliyettir.
İlgili hesaplama araçları
Güven Sayılgan’ın bu konudaki yazıları
Türkiye’de Şirket Değerinin Belirlenmesinde Karşılaşılan Zorluklar
Türkiye’de şirket değerlemesi; enflasyon, faiz ve kur belirsizliği, veri erişimi ve finansal planlama kültürü nedeniyle daha karmaşık hâle gelmektedir. Başlıca
3 dk okuma
Yazıyı oku → FinansNeden Türkiye’de Bazı Dönemlerde Borçlar Özkaynaklardan Daha Pahalı Hale Geldi?
Finans teorisinde özkaynak maliyeti normalde borç maliyetinin üzerindedir; Türkiye’de 2018 ve 2023–2025 gibi sıkı para dönemlerinde ise yeni borcun spot maliyet
6 dk okuma
Yazıyı oku →Bu kavramı anlamak için önce şunlara bakın
İlişkili kavramlar
Bundan sonra ne öğrenmeliyim?
Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.