İşletme Sermayesi Sürüklemesi

Kısa tanım

İşletme sermayesi sürüklemesi, satışlar büyürken ticari alacak ve stokun tedarikçi kredisinden fazla nakit bağlamasıdır. FAVÖK (EBITDA) artarken serbest nakit akışı (FCF) eksiye dönebilir.

Ayrıntılı açıklama

Günler değişmese bile ciro artışı net işletme sermayesini (NWC) büyütür. Enflasyon ve döviz kuru (FX), günler sabitken tutarı şişirir. Aşırı büyüme ile nakit sıkışması (overtrading), bu sürüklemeyi borçla finanse etmektir.

Faktoring ve vade uzatma, sürüklemeyi kimin taşıdığını değiştirir; yok etmez. Buradaki illüzyon, kârlı büyümeyi nakit saymaktır.

CFO açısından neden önemlidir?

Bu, Türkiye’deki klasik nakit sıkışıklığı kanalıdır: sezon, enflasyon ve büyüme net işletme sermayesini birlikte ister.

Nasıl hesaplanır?

İşletme sermayesi sürüklemesi ≈ Δsatış × (alacak tahsil süresi (DSO) + stokta kalma süresi (DIO) − borç ödeme süresi (DPO)) / 365 × maliyet çarpanı

Günler × günlük satış (veya satışların maliyeti) artışı, kaba bir net işletme sermayesi değişimidir. Kur ve fiyat şokları, günler sabit olsa bile tutarı kaydırır.

Formüldeki değişkenler

• Δsatış: satış artışı

Nasıl yorumlanır?

Sürükleme / ΔFAVÖK, büyümenin ne kadar nakit verimsiz olduğudur. Günler iyileşmeden hacim, serbest nakit akışını yer.

Sayısal örnek

Satış +36 mn TL/yıl, alacak tahsil süresi 60, stokta kalma süresi 45, borç ödeme süresi 30: net 75 gün. Kabaca +36 × 75 / 365 ≈ 7,4 mn TL ek net işletme sermayesi (karması ve KDV hariç).

Tanımlar eğitim ve analiz amaçlıdır. Yatırım, kredi veya vergi tavsiyesi değildir.