10 Eylül 2026’da yürürlüğe giren yeni düzenleme, Borsa İstanbul Repo ve Ters Repo Pazarı’nda merkezi takas hizmeti verilmeyen işlemlerde teminatın aynı gün içinde Takasbank’a bildirilmesini ve fon adına ilgili hesapta bloke edilmesini zorunlu hale getiriyor. Düzenlemenin özü, repo işlemi ile bu işlemin arkasındaki menkul kıymet arasındaki bağı daha görünür, doğrulanabilir ve güvenli hale getirmektir.

4 Eylül 2026 itibarıyla Japonya’nın 10 yıllık tahvil getirisi yaklaşık %2,91, ABD’ninki %4,78, Güney Afrika’nınki %8,70 iken Türkiye’ninki yaklaşık %34,37 düzeyindedir. Bu tablo, risk primi, sermaye maliyeti ve borç kapasitesi açısından Türkiye ekonomisini nasıl etkilediğini ele alır.

CFADS, faaliyetlerden sağlanan nakdin ne kadarının faiz ve anapara ödemelerine tahsis edilebileceğini; DSCR ise bu nakdin mevcut borç servisini ne ölçüde karşıladığını gösterir. Borç kapasitesi bu iki gösterge birlikte okunduğunda anlaşılır.

Borç kapasitesi yalnızca bankaların verebileceği tutar veya Net Borç/EBITDA ile ölçülmemelidir. Türkiye'de asıl ölçüt, CFADS ve DSCR üzerinden, stres altında dahi faiz ve anapara ödemelerinin sürdürülebilir biçimde karşılanabilmesidir.

Satışların artması çoğu zaman başarı sayılır; ancak büyüme, sürdürülebilir bir iş modeli, yeterli kârlılık ve nakit sağlama kapasitesiyle desteklenmediğinde ekonomik değer yaratmayabilir. Bu yazı, büyüme–kârlılık dengesini Türkiye’deki işletmeler açısından değerlendirmektedir.

Bir Türk şirketinin finansman maliyetinin bir bölümü Ankara’da, diğer bölümü ise fiilen New York ve giderek artan ölçüde Tokyo’da belirlenmektedir; 2026 gelişmeleri bu tespiti doğrular niteliktedir.

MKK’nın Temmuz 2026 verileri, Borsa İstanbul’da yatırımcı sayısının bireysellerde, sermaye stokunun ise kurumsallarda yoğunlaştığını göstermektedir. Bu yazı, söz konusu asimetriyi piyasa mekanizması, fiyat etkinliği ve işlem davranışı açısından değerlendirmektedir.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun 28 Ağustos 2026 tarihli düzenlemesi, belirli nitelikteki büyük ortakların borsa dışı pay satışlarını fiili dolaşım oranına göre eşiklere bağlamıştır. Amaç satışı yasaklamak değil; önemli pay devirlerini daha şeffaf, izlenebilir ve denetlenebilir hale getirmektir.

Döviz kurunun “olması gereken” (denge kuru) düzeyini tek bir göstergeye veya tek bir teoriye dayanarak kesin biçimde belirlemek mümkün değildir. EBA, PPP ve REDK yaklaşımları birlikte değerlendirildiğinde 25 Ağustos 2026 için ağırlıklandırılmış tahmin yaklaşık 61,67 TL/USD olarak hesaplanmaktadır.

Bir ülkedeki döviz kurunun “yüksek” ya da “düşük” olduğunu; nominal kur düzeyine bakarak söylemek mümkün değildir. Nominal değerler geçmiş enflasyon, para reformları, fiyat düzeyi ve kur rejimi gibi birçok unsurun sonucudur.

Döviz Pozisyon Tablosu, şirketin yabancı para cinsinden varlık, yükümlülük ve nakit akışlarını para birimi ile vade bazında bir araya getirir; net pozisyonu, doğal hedge imkânlarını ve korunacak açığı aynı çerçevede görmeyi sağlar.

Holding ve şirket topluluklarında dağınık likiditeyi grup düzeyinde yöneten nakit havuzlama; atıl nakdi azaltır, dış kredi ihtiyacını düşürür ve fiziki veya sanal modellerle faiz maliyetini optimize eder.

Gerçek ve sürdürülebilir vergi kalkanı; hukuken indirilebilir, şirketin vergi ödeme kapasitesi sayesinde fiilen kullanılabilen, zamanlaması dikkate alınmış ve mevcut vergi kuralları altında devam etmesi beklenen nakit vergi tasarrufudur. “Faiz × vergi oranı” yalnızca teorik başlangıç noktasıdır.

Bir şirketin finansman maliyeti, kredi sözleşmesindeki nominal faizle ölçülemez. Gerçek maliyet, kullanılabilir net fon karşılığında katlanılan bütün nakit çıkışları ile fiilen kullanılabilecek vergi tasarruflarının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Finans teorisinde özkaynak maliyeti normalde borç maliyetinin üzerindedir; Türkiye’de 2018 ve 2023–2025 gibi sıkı para dönemlerinde ise yeni borcun spot maliyeti bazı şirketlerde özkaynak maliyetini aşabilecek düzeye çıkmıştır.

Şirket yönetiminde satış artışı çoğu zaman başarı sayılır; işletme finansmanı açısından ise ciro ile kasa aynı şey değildir ve finanse edilemeyen büyüme ciddi bir ödeme güçlüğüne yol açabilir.

Küresel emtia ve enerji fiyatları üretim maliyetini, brüt kâr marjını, stok politikasını, işletme sermayesini ve nakit akışını etkileyen temel dışsal değişkenlerdir; CFO bunları kur riskiyle birlikte ve şirketin kârlılığı üzerinden izlemelidir.

Cari işlemler dengesi ve dış ticaret verileri, finansman maliyetini, döviz kurlarını, satış hacmini, girdi maliyetlerini ve nakit akışlarını etkileyebilen temel makro göstergelerdir; CFO açısından kur, likidite ve finansman riskine öncü işaret verir.

Yatırım ve finansman ihtiyacı, faaliyet gösterilen ekonomik ortamdan önemli ölçüde etkilenir; GSYH büyümesi, sanayi üretim endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı bu nedenle birlikte izlenmesi gereken üç temel makro göstergedir.

TÜFE, Yİ-ÜFE ve enflasyon beklentileri bir şirket açısından satış fiyatından borçlanma maliyetine kadar çok sayıda kararın ortak girdisidir; birlikte okunduklarında nominal büyüme ile reel performansın ayrıştırılmasına yardımcı olur.

Nominal döviz kuru, belirli bir para biriminin TL karşılığını gösterirken, Reel Efektif Döviz Kuru (REDK) Türkiye'nin dış ticaret yapısını ve göreli fiyat düzeylerini dikkate alarak TL'nin reel değerini izlemeye imkân verir.

Türkiye'de faaliyet gösteren şirketler için USD/TL, EUR/TL ve reel efektif döviz kuru birbirini tamamlayan göstergelerdir; CFO bunları maliyet, borç, nakit akışı ve rekabet gücü açısından birlikte okumalıdır.

CFO faiz ortamını değerlendirirken TCMB politika faizi, ticari kredi faizleri ve banka kredi koşullarını birlikte okumalı; paranın fiyatı, gerçek borçlanma maliyeti ve finansmana erişim bir arada değerlendirilmelidir.

CFO'nun izlemesi gereken 11 makro gösterge futbol metaforuyla okunur; politika faizi, kredi koşulları, kur, enflasyon, büyüme, üretim, dış denge ve emtia fiyatları nakit akışı kararlarına bağlanır.

CFO'nun izlemesi gereken 11 mikro gösterge futbol metaforuyla okunur; büyüme, marj, nakit, sermaye verimliliği, likidite, borç ve tahmin doğruluğu bir saha düzeni olarak birlikte değerlendirilir.

CFO'yu teknik direktöre benzeten bu yazıda mikro ve makro göstergeler birlikte okunur; nakit akışı, bütçe, risk yönetimi ve şirket değeri arasındaki denge anlatılır.

Fiyat tespit raporlarında işletme değerinden özsermaye değerine geçiş, net borç ve faaliyet dışı kalemlerle kurulan köprü düzeltmesiyle yapılır. Köprü, bağımsız bir yöntem değil; değer kategorileri arasında tutarlılık sağlayan bir uzlaştırma işlemidir.

Onüç haftalık hareketli nakit bütçesi, işletmenin önümüzdeki yaklaşık üç ayda hangi hafta ne kadar nakit girişi ve çıkışı olacağını, finansman ihtiyacının ne zaman doğacağını gösteren kısa vadeli bir likidite yönetim aracıdır.

Alacakların yaşlandırılması, ticari alacakların vade ve gecikme sürelerine göre sınıflandırılmasıdır. Toplam alacak değil, ne kadarının gecikmiş ve tahsilat riski taşıdığı önemlidir.

Nakit sıkışıklığı yalnızca vergi dönemlerine bağlı değildir; faiz, kredi iştahı, kur, stok maliyeti, tahsilat vadeleri ve satış temposu birlikte belirler. Asıl yararlı olan, hangi piyasa koşullarının nakit açığını büyüttüğünü izlemektir.

Banka kredi kararında asıl belirleyici, sunulan belgelerden çok şirketin risk resmidir. İyi bir başvuru, tutarlı verilerle desteklenen kısa ve ikna edici bir kredi hikâyesi de içermelidir.

İnsan ömrünün uzaması bireysel finansın temel varsayımlarını değiştirir. 100 yıllık yaşamda temel soru “Ne kadar servet biriktirebilirim?” değil, “Biriktirdiğim serveti ne kadar uzun süre sürdürebilirim?” olacaktır.

Türkiye'de şirketleri büyüten girişimcilik ruhu ve aile sermayesi, belirli bir ölçeğin ardından kurumsallaşmanın önünde engel olabilir. Şirket kurmak ile kalıcı bir kurum oluşturmak aynı şey değildir.

Kaldıraç, borçlanma ve sabit maliyetlerle FVÖK ve net kârın satışlara duyarlılığını artırır; DOL, DFL, DCL ile Net Borç/FAVÖK ve faiz karşılama birlikte izlenmelidir.

Zenginlik bir defalık bir denk geliş değil; uzun yıllar boyunca verilen doğru finansal kararların (ilkelerle uygun davranışlar dizisinin) birikmiş sonucudur. Gençlere yönelik temel finans ilkeleri.

Halka arz fiyat tespit raporlarında şirket değeri ile satış fiyatının ayrılması, gerçekçi projeksiyonlar, tutarlı AOSM, emsal seçimi ve anlaşılır risk açıklaması; bireysel yatırımcı koruması açısından kritik noktalar.

ŞD/İleriye Dönük FAVÖK (forward EV/EBITDA) yaklaşımı, özellikle hızlı büyüyen ve cari FAVÖK’ü sürdürülebilir kapasiteyi yansıtmayan şirketlerde Geçmişe Dönük FAVÖK’e göre daha anlamlı olabilir. Teorik ve ampirik bir değerlendirme.

Türkiye’de şirket değerlemesi; enflasyon, faiz ve kur belirsizliği, veri erişimi ve finansal planlama kültürü nedeniyle daha karmaşık hâle gelmektedir. Başlıca güçlükler ve hesaplama çerçeveleri.

TTK m. 531 kapsamında şirketten çıkma payı, nominal sermaye üzerinden değil; karar tarihine en yakın tarihte belirlenen özkaynakların piyasa değeri üzerinden hesaplanmalıdır.

“Şirketten çıkma payı”, azınlık pay sahiplerini çoğunluğun kötüye kullanımlarına karşı koruyan istisnai bir yoldur. TTK m. 531 çerçevesinde haklı sebeple fesih davası ve çıkma payı süreci.

Finansal kısıtlar ve finansal esneklik yaklaşımları birbirini tamamlayan iki çerçevedir. Literatürden hareketle Türkiye’deki finans yöneticileri için uygulamaya yönelik değerlendirmeler.

Yüksek faiz ortamında finansman kararları daha dikkatli verilmelidir. Maliyet, vade, para birimi ve nakit akışı etkisini birlikte değerlendiren 15 temel prensip.

Girişimcilerin muhasebeci olmaları gerekmese de bilanço, gelir tablosu ve nakit akış tablosunu okuyabilecek düzeyde bilgi sahibi olmaları gerekir. Bu tablolar işletmenin temel karar verme araçlarıdır.

Sermayenin maliyeti ile borçlunun korunması arasında kurulacak denge, faiz tartışmasının en güç meselelerindendir. Makul getiri ile sömürü arasındaki sınır yalnızca faiz oranıyla çizilemez.

Faiz yalnızca sermayenin kullanım bedeli değil; güç, risk ve adalet ilişkilerini de yansıtan tarihsel bir kurumdur. Tarım toplumlarından İslam hukukuna uzanan kısa bir tarihsel bakış.

Kuşaklar arasındaki çatışmaların çözümüne örnek olay üzerinden yaklaşan yazı; TÜRMOB Hizmet Akdi İle Çalışanlar Bülteni’nde yayımlanmıştır.

Genç serbest muhasebeci mali müşavirlere finansal yönetim açısından stratejik bir bakış sunan yazı; TÜRMOB Hizmet Akdi İle Çalışanlar Bülteni’nde yayımlanmıştır.

Sahtekârlığın beslendiği enerji, çoğu zaman insanın ölçüsüz beklentilerinden doğar. Finansal okuryazarlık, sağlıklı şüphe ve sabır - hukuk ve cezanın yanında - sahtekârlığa karşı en güçlü savunmalardandır.

Finansın özü para değil; kıt kaynakların zaman içinde nasıl kullanılacağına karar vermektir. Para olmasaydı da tasarruf, yatırım, borç ve risk paylaşımı farklı araçlarla var olurdu - finansın temel soruları değişmezdi.

Finans, parasallığın ötesinde sınırlı kaynaklarla bugünkü ihtiyaçlar ve gelecekteki hedefler arasında denge kurma bilgisidir. Üniversite öğrencilerinin finansal farkındalık kazanması, yalnızca meslek seçiminden bağımsız olarak yaşam standardını uzun vadede etkileyebilir.

Finansal yönetim, işletmelerin değer yaratma, bu değeri finanse etme, ortaya çıkan sonucu paylaşma ve belirsizlikler karşısında koruma sürecidir. Yatırım, finansman, kâr dağıtımı ve risk yönetimi kararları “finansın dört mevsimi” metaforuyla bütüncül biçimde açıklanır.

Kredi Temerrüt Swapları(Credit Default Swaps=CDS), alacaklının, borçlunun borcunu ödememesi/ödeyememesi riskinden kendisini korumak için başka bir ifadeyle alacağını garanti etmek üzere yaptırdığı sigorta işlemi olarak düşünülebilir. Bu sigorta işleminde riski üstlenen tarafa ödeyeceği bedel CDS puanına (CDS Spread) göre belirlenen primdir. Borçlunun riski yükseldikçe, CDS puanları da yükseleceğinden; CDS puanlarının yükselmesi borçlunun/ekonominin riskinin arttığını göstermektedir. CDS […]

Bu aşağıda verilen tablo, öğrencilerimin; başlıca derecelendirme (rating) şirketleri tarafından verilen ve harflerle ifade edilen notların sayısal ve kavramsal karşılıklarını karşılaştırmalı olarak kavramalarına yardımcı olmak amacıyla oluşturulmuştur. Bu tablonun, CDS oranlarını da (Credit Default Swaps Spreads = Kredi Temerrüt Teğiş-Tokuş Primleri)  içerecek şekilde oluşturulması daha yararlı olabilirdi. Tabloyu sade tutmak amacıyla CDS eklenmedi. Bir sonraki […]

Değişik faiz kavramları hakkında açıklamaların yer aldığı belgeye (faiz oranları_interest rates) ulaşmak için lütfen tıklayınız.  Bu belgede aşağıdaki sorulara yönelik açıklamalar bulunmaktadır: Piyasa Faiz Oranları Nedir? Gerçek Risksiz Faiz Oranı (k*) Nedir? Nominal Risksiz Faiz Oranı (Krf) Nedir? Enflasyon Primi (IP) Nedir? Geri Ödenmeme Riski Primi (Default Risk Premium=DRP) Nedir? Likidite Riski Primi (Liquidity Risk […]